අකුසල් සිත

රාගය, ද්වේශය සහ මෝහය යන අකුසල මූලයන්ගෙන් සමන්විත අකුසල් සිතුවිලි වල ගැඹුරු විශ්ලේෂණය

අකුසල් සිතේ තුන් මූලයන්

අකුසල් සිතුවිලි රාගය, ද්වේශය සහ මෝහය යන අකුසල මූලයන්ගෙන් සමන්විත වේ. මෙම මූලයන් දුක් සහ දුක් ඇති වීමේ මූලාරම්භය වේ.

🔥

ලෝභය (රාගය) - ලෝභ මූලය

අල්ලා ගැනීම, ආශා කිරීම සහ රාගය මුල් කරගත් අකුසල් සිතුවිලි. මෙය දුක් ඇති වීමේ ප්‍රධාන හේතුවකි. ලෝභය මගින් මනස රාගයෙන් සම්පූර්ණ වේ.

දෝසය (ද්වේශය) - දෝස මූලය

පටිඝය, කෝපය සහ ද්වේශය මුල් කරගත් අකුසල් සිතුවිලි. මෙය මනසේ දුක් සහ අසහනය ඇති කරයි. දෝසය මගින් සත්වයින්ට සහ තමන්ටම හානියක් සිදු කරයි.

🌫️

මෝහය (අවිජ්ජාව) - මෝහ මූලය

අවිජ්ජාව, මෝහය සහ මෝඩකම මුල් කරගත් අකුසල් සිතුවිලි. මෙය සත්‍යයන් පිළිබඳව වැරදි අවබෝධය ඇති කරයි. මෝහය මගින් ධර්මයේ සත්‍යයන් අඳුරු වේ.

අකුසල් මූලයන්ගේ විස්තර සහ උදාහරණ

ලෝභ මූල අකුසල් සිතුවිලි

ලෝභය මුල් කරගත් අකුසල් සිතුවිලි මනසේ රාගයෙන් සම්පූර්ණ වීම මගින් දුක් ඇති කරයි. මෙම සිතුවිලි දෘෂ්ටිගත සම්ප්‍රයුක්ත සහ දෘෂ්ටි විප්‍රයුක්ත ලෙස බෙදේ.

දෘෂ්ටිගත සම්ප්‍රයුක්ත අකුසල් සිත

මිච්ඡාදෘෂ්ටිය සමඟ රාගය සහ මෝහය ඇති වන අකුසල් සිතුවිල්ල

දෘෂ්ටි විප්‍රයුක්ත අකුසල් සිත

මිච්ඡාදෘෂ්ටියෙන් තොරව රාගය සහ මෝහය ඇති වන අකුසල් සිතුවිල්ල

දෝස මූල අකුසල් සිතුවිලි

දෝසය මුල් කරගත් අකුසල් සිතුවිලි කෝපය සහ ද්වේශය මගින් දුක් ඇති කරයි. මෙම සිතුවිලි අසංස්කාරික සහ සසංස්කාරික ලෙස බෙදේ.

දෝමනස්ස සහගත පටිඝ සම්ප්යුත්ත අසංස්කාරික අකුසල් සිත

දුක් සහ පටිඝය සමඟ ස්වභාවිකව ඇති වන කෝපය

දෝමනස්ස සහගත පටිඝ සම්ප්යුත්ත සසංස්කාරික අකුසල් සිත

දුක් සහ පටිඝය සමඟ ප්‍රචාලිතව ඇති වන කෝපය

මෝහ මූල අකුසල් සිතුවිලි

මෝහය මුල් කරගත් අකුසල් සිතුවිලි අවිජ්ජාව මගින් ධර්මයේ සත්‍යයන් අඳුරු කරයි. මෙම සිතුවිලි උද්ධච්ච සම්ප්යුත්ත සහ විචිකිච්ඡා සම්ප්යුත්ත ලෙස බෙදේ.

උපේක්ෂා සහගත උද්ධච්ච සම්ප්යුත්ත අකුසල් සිත

උපේක්ෂාව සහ උද්ධච්චය සමඟ ඇති වන මෝහය

උපේක්ෂා සහගත විචිකිච්ඡා සම්ප්යුත්ත අකුසල් සිත

උපේක්ෂාව සහ විචිකිච්ඡාව සමඟ ඇති වන මෝහය

අකුසල් සිතේ වැදගත්කම සහ විශ්ලේෂණය

දුක් ඇති වීමේ හේතු

අකුසල් සිතුවිලි ධර්මයේ දෙවන සත්‍යය වන දුක් සමුදය සත්‍යයේ මූලික හේතුව වේ. රාගය, ද්වේශය සහ මෝහය මගින් කර්මයන් ඇති වී දුක් ඇති කරයි.

නැති කිරීමේ මාර්ගය

අකුසල් සිතුවිලි නැති කිරීම සඳහා ධර්මයේ අටශ්භාවික මාර්ගය අනුගමනය කළ යුතුය. විරාගය, අද්වේශය සහ අමෝහය වැඩිදියුණු කිරීම මගින් මෙම අකුසල මූලයන් දුරු කර හැකි වේ.

අකුසල් සිත නැති කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය

ලෝභයට විරුද්ධ ප්‍රතිපත්තිය

  • අල්ලා ගැනීමෙන් මිදුන සිතුවිල්ලක් ඇති කිරීම සඳහා දානය කිරීම
  • අනිත්‍ය සංඥාව සහ දුක්ක සංඥාව වැඩිදියුණු කිරීම
  • නෙකඳෙහි සිතුවිලි වැඩිදියුණු කිරීම

දෝසයට විරුද්ධ ප්‍රතිපත්තිය

  • මෛත්‍රී සහ කරුණා භාවනාව කිරීම
  • ඛන්ති සහ සොරොත්තු ගුණයන් වැඩිදියුණු කිරීම
  • පටිඝයට හේතුවන කාරණා ඉවත් කිරීම

මෝහයට විරුද්ධ ප්‍රතිපත්තිය

  • ධර්මය අධ්‍යනය කිරීම සහ ගැඹුරින් අවබෝධ කිරීම
  • විපස්සනා භාවනාව මගින් යථාභෂ්ට ඥානය ලබා ගැනීම
  • කල්‍යාණ මිත්‍රයින්ගෙන් උපදෙස් ලබා ගැනීම

මූලාශ්‍ර ග්‍රන්ථ සහ යොමු කිරීම්