උපේක්ෂා සහගත ඥාන විප්‍රයුක්ත සසංස්කාරික විපාක චිත්තය

• සුභ කර්මයක් (දාන/සිලාභාවනා)ක වහා උපන්න සන්තොෂජ විපාක සෝමනස්ස සහගත සිතකි.
• ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත බව නිසා ඵලය දැන ගැනීම මගින් බුද්ධිමත් ආකාරයෙන් අත්විඳිය හැක.
• සසංස්කාරික – යම් යම් සංකල්පනයකින් හෝ අතිරේක ආයාසයකින් උදාවන.
• චෛතසික 33ක් සමඟ කාමාවචර විපාකයක්; සම්පූර්ණ අලෝභ/අදෝස/අමෝහ මූල නොවූවද විපාක සංග්‍රහයක්.

• සෝමනස්ස: සතුටේ සුව • සමෘද්ධ සන්තෝෂයේ මනෝවෘත්තිය.
• ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත: දැනුමට සම්බන්ධ, නිවැරදි අවබෝධයක් ඇති.
• සසංස්කාරික: යම් යම් හේතුකරණයකින් හෝ අතිරික්ත ආයාසයකින් උදාවන.
• විපාක: කුසල කර්මයක අත්දැකුණු පල; නව කර්මයක් නොකෙරේ.

උපේක්ෂා සහගත ඥාන විප්‍රයුක්ත සසංස්කාරික විපාකයේ චෛතසික 31ක් පවතී.

විපාක චිත්තයන්ගේ විශේෂත්වය

• විපාක චිත්තයන් කර්මයක් නොකරන බැවින් නව කර්මයක් නොඋපදවයි.
• කුසල/අකුසල කර්මයන්ගේ පලාඵලයක් ලෙස උපදින අතර, එය අත්විඳීම පමණක් කරයි.
• සසංස්කාරික බව නිසා යම් යම් හේතුකරණයකින් හෝ අතිරික්ත ආයාසයකින් උපදින බැවින් අතිරික්ත චෛතසික ඇත.

සෝමනස්ස සහගත ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත සසංස්කාරික විපාක චිත්තය – කුසල කර්මයක වහාම ලබන සුභ විපාකයකි. ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත බව නිසා ඵලය දැන ගැනීම මගින් බුද්ධිමත් ආකාරයෙන් අත්විඳිය හැක. සසංස්කාරික බව නිසා යම් යම් හේතුකරණයකින් හෝ අතිරික්ත ආයාසයකින් උපදින බැවින් අතිරික්ත චෛතසික ඇත.