මුල් පිටුවට

චතූර්ථ ධ්‍යානයේ අරහත්ත ඵල චිත්තය

අවසාන මග්ග ක්‍රියාවෙන් පසුව neyyan නිවන සුව සදාකාලිකව රසවින්දන ලෝකූත්තර විපාකය.

ලෝකූත්තර විපාක අරහත් ඵල (4 වන ධ්‍යානය) චෛතසික 33 ත්‍රිහේතුක නිවන සමාධි
  • අරහත් මග්ගයෙන් වහාම උපන්නාවූ අවසන් ලෝකූත්තර විපාකය මෙයයි.
  • අරහත් මග්ගයෙන් කපා දැමූ පස් සංයෝජන නැවත නැගීමේ අවකාශයක් නොතබා, නිවන සුව සදාකාලිකව රසවින්දයි.
  • චතූර්ථ ධ්‍යානයේ උපේක්ෂා-ඒකාග්‍රතා පමණක් පවතින නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත සිත සම්පූර්ණයෙන් නිමාවට ගෙණ යයි.
  • චෛතසික 33ක් පමණි (විතර්ක/විචාර/ප්‍රීති/සුඛ රහිත) – ත්‍රිහේතුක විපාකයකි.

ස්වභාවය: ලෝකූත්තර විපාක • නිර්මල උපේක්ෂා

අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු පමණක්.

ඵල කාර්යය: සංසාරය අවසන් වූ බව අඛණ්ඩව සනාථ කිරීම.

භාවිතය: අරහත් ඵල සමාපත්තියෙන් නිවන සුව නිතර අත්විඳීම.

  • අරහත්: සියලු කේලෙස් නසන අධිතම විමුක්ති තත්ත්වය.
  • ඵල: මග්ගයේ ක්‍රියාවෙන් උපන් නිවන සුවේ රසවින්දනය.
  • චතූර්ථ ධ්‍යානය: උපේක්ෂා හා ඒකාග්‍රතා පමණක් පවතින නිශ්ශබ්ද සමාධිය.
  • තුසිභාවය: අලෝභ, අදෝස, අමෝහ – සදාකාලික වශයෙන් පවතින සියුම් ප්‍රඥාව.

අරහත් ඵලය – “සංසාරයේ සියලු දොරටු වසා, නිවන සුව පමණක් ආරක්ෂාකාරීව පවත්වාගන්නා විපාකයයි.”

වර්ගීකරණ

  • අභිධර්ම නාමය: ලෝකූත්තර විපාක (අරහත්).
  • ජ්හාන වර්ගය: චතූර්ථ ධ්‍යානය.
  • අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු.
  • කාලය: අරහත් මග්ගයෙන් වහාම.

සම්බන්ධතා

  • චිත්ත #60 (අරහත් මග්ග) → චිත්ත #61 (අරහත් ඵල).
  • ඵල සමාපත්තියෙන් නිවන සුව නැවත නැවත අත්විඳිය හැක.
  • සංසාරයට ආපසු යාමට කිසිදු හේතුවක් නොතබා, නිවන සුව පමණක් සටහන් වේ.

අට මග්ගංග සංග්‍රහය

සම්මා දිට්ඨි සම්මා සංකප්ප සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධි

චතූර්ථ ධ්‍යානයේ විශේෂ භාවය නිසා සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7 + සෝභන 19 + උපේක්ෂා-ඒකාග්‍රතා මූලික අංග 7 = චෛතසික 33ක්.

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස උපේක්ෂා වේදනා සංඥා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

සෝභන සමාන 19

  • අලෝභ, අදෝස, අමෝහ, සද්ධා, සති, හිරි, ඔත්තප්ප
  • කාය/චිත්ත පසද්ධි, ලහුතා, මුදුතා, කම්මණ්‍යතා, පාගුඤ්ඤතා, උජුකතා
  • මෛත්‍රී, කරුණා, උපේක්ෂා, පඤ්ඤා, විරිය

චතූර්ථ ධ්‍යානයේ අංග

උපේක්ෂා ඒකාග්‍රතා චිත්ත ලහුතා චිත්ත මුදුතා චිත්ත කම්මණ්‍යතා මනෝදෝර්ය පසද්ධි සමාධි ශක්තිය

උපේක්ෂා සමාධිය නිසා කිසිදු සංවේගික කම්පනයක් නැතිව නිවන සුව රඳවයි.

ඵල සමාපත්තියට පදනම

  • සම්මා සමාධි, සම්මා සති, සම්මා වායාම එකට ක්‍රියා කර නිවන සුව නිරන්තරයෙන් මතු කරයි.
  • කේලෙස් නැවත නැඟීමට අවකාශ නොතබා උපේක්ෂා අඛණ්ඩව පවතින්නට හේතුද.
1. නිශ්ශබ්ද අරණ්‍ය භික්ෂු
අරහත් මග්ගයෙන් පසු සියලු කටයුතු සරල කරගෙන, ඵල සමාපත්තියෙන් නිවන සුව අඛණ්ඩව රසවින්දයි.
2. ධර්ම දාන කාර්යශූරයා
ලෝක සේවය අතරතුරද උපේක්ෂා සමාධිය අහිමි නොකරමින්, සදාකාලික කරුණාව හා නිහතමානීකම පවත්වාගන්නා අයෙකු.
3. නිරන්තර භාවනාකාරයා
දිනපතා කාලය වෙන් කර ඵල සමාපත්තිය සොයාගන්නා ගෘහස්ථයෙකුට, නිවන සුව සැබෑ ජීවිත හුස්මක් වෙයි.
  • අභිධර්මය අනුව, අරහත් මග්ගය කේලෙස් root 10ම නසන විට, අරහත් ඵලය එම ක්‍රියාවේ සෘජු විපාකය ලෙස දැක්වෙනවා.
  • මෙහිදී නව කර්මයක් නොකෙරේ; කර්ම චක්‍රය නවති. සිත නිවන සුවට පමණක් යොමු වේ.
  • ඵල සමාපත්තියෙන් නිවන සුව නැවත නැවත අත්විඳීම, සදාකාලික කරුණාව සහ උපේක්ෂාව දිගටම පවත්වාගැනීමට උපකාරී.
  • සංසාරයේ අවසන් සටහනක් වශයෙන්, අරහත් ඵලය “සදාකාලික නිදහස්” බවට ලියමනක් මෙන්.

මග්ග-ඵල සම්බන්ධය

චිත්ත #60: අරහත් මග්ග – පස් සංයෝජන නසයි.

චිත්ත #61: අරහත් ඵල – එම නිශ්ශේෂ නාශය අඛණ්ඩව සනාථ කරයි.

භාවනා ක්‍රියාවලිය

  • අරහත් ඵල සමාපත්තිය නිතර අභ්‍යාස කර, නිවන සුව ජීවිතයට ගෙන එන්න.
  • උපේක්ෂා-ඒකාග්‍රතා පදනම් වූ දෛනික මෛත්‍රී/කරුණා ප්‍රජාව අත්පත් කරගන්න.
  • දැනුම බෙදාගැනීමේදී ද කේන්ද්‍රගත සරලභාවය හා නිහතමානීකම අහිමි නොකරන්න.

සැලකිලිමත් විය යුතු දෑ

  • අභිමානයට ඉඩ නොදෙන්න; අරහත් ඵලය බෙදා ගත යුතු compassionate ආකාරයකි.
  • කාලය අතරමඟ නවීකරණ සඳහා නිශ්ශබ්ද භාවනා කාලසීමා තබාගන්න.
  • එකීවූ නිදහස් අවබෝධය ලෝකයෙත් සුවට යොමු කිරීමෙහි වගකීම උදාවී ඇත.

මතක සටහන

අරහත් ඵලය – “සංසාරයට අවසන් සමුගැන්මේ සෙනෙහසිලිමත් සටහනයි.” නිතර අමතක නොකරන්න.

සාරාංශයෙන් – චතූර්ථ ධ්‍යානයේ අරහත්ත ඵල චිත්තය

🌅

අවසාන නිදහස

සංසාරය සදාකාලිකව අවසන් වූ බව සනාථ කරන විපාකය.

🛡️

කේලෙස් ආරක්ෂාව

පස් සංයෝජන නැවත නැඟීමට කිසිදු අවකාශයක් නොතබයි.

🧘

චෛතසික 33

උපේක්ෂා-ඒකාග්‍රතා පමණක් ඇති චතූර්ථ ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සංයුතිය.

✨

ඵල සමාපත්තිය

නිවන සුව නිතර අත්විඳීමට පහසු කරන අවසන් භාවිතය.

අරහත් ඵල චිත්තය – චතූර්ථ ධ්‍යානයේ උපේක්ෂා සමාධිය මත නිවන සුව අඛණ්ඩව රසවින්දන අවසන් ලෝකූත්තර විපාකයයි.

සාධු! සාධු! සාධු!

නව උපපත්තියක් නැත • නිවන සුව නිතර සිහිගන්වන්න.

ඵල සමාපත්තියෙන් ලැබෙන නිශ්චල උපේක්ෂාව ලෝකය පුරා කරුණාවක් ලෙස විසිරෙන්න.

}