මුල් පිටුවට

තෘතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී ඵල චිත්තය

සකදාගාමී මග්ගයෙන් පසු වහාම උත්පන්න වන, කාමරාගය හා පටිඝය තවත් අඩුකර නිවන සුව රඳවා ගැනෙන තෘතීය ධ්‍යානයේ ලෝකූත්තර විපාකය

ලෝකූත්තර විපාක සකදාගාමී ඵල (3 වන ධ්‍යානය) තෘතීය ධ්‍යානය චෛතසික 34 ත්‍රිහේතුක
  • සකදාගාමී මග්ගය ක්‍රියාත්මක වූ ඊළඟ ක්ෂණයේ දී, එම ක්‍රියාවෙන් උපන් විපාකය මෙයයි.
  • තෘතීය ධ්‍යානයේ සුඛ/උපේක්ෂා සමාධිය මත නිවන සුව දිගුවෙන් අත්විඳෙයි.
  • කාමරාගය හා පටිඝය නැවත නැගී නොසිටීමේ ශාන්තතාවය තහවුරු කරයි.
  • චෛතසික 34ක්: විතර්ක හා ප්‍රීති නොමැති නිශ්ශබ්ද සංයුතිය.

ස්වභාවය: ලෝකූත්තර විපාක • ත්‍රිහේතුක

අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු පමණක් (අසංසෘත්ත ආරම්මණ).

ඵල කාර්යය: සකදාගාමී මග්ගය නිසා තද කලූ කේලෙස් නැවත නැගී නොසිටීම, ඵල සමාපත්තියට පදනම.

ඊළඟ පියවර: සකදාගාමී ඵල සමාපත්තියෙන් ඵලය නිතර අත්විඳීම.

  • සකදාගාමී: “දෙවරක් පැමිණෙන” – සංසාරයට තවත් එක් වරක් පමණක් පසුබැසීමට ඉඩ ඇතිවීම.
  • ඵල: මග්ගයේ කාර්යයෙන් උපන්, නිවන සුවේ සෘජු විපාකය.
  • තෘතීය ධ්‍යානය: විචාර/ප්‍රීති නැති, සුඛ + උපේක්ෂා + ඒකාග්‍රතා පමණක් වටා පවතින සමාධිය.
  • ත්‍රිහේතුක: අලෝභ, අදෝස, අමෝහ; නිෂ්ඵල කේලෙස් නැවත නැගීමට අවස්ථාවක් නොමැත.

සකදාගාමී ඵලය අත්විඳීමෙන් පසු, දිවයිනක් තුළ සිදුකරන කර්මයද සදාකාලික සමාධිය හා උපේක්ෂාවෙන් යුතුව පවතී.

වර්ගීකරණ

  • වර්ගය: ලෝකූත්තර විපාක චිත්තය.
  • ජ්හාන වර්ගය: තෘතීය ධ්‍යානය.
  • අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු.
  • කාලය: සකදාගාමී මග්ගයෙන් වහා පසු.

සම්බන්ධතා

  • චිත්ත #48 (මග්ග) -> චිත්ත #49 (ඵල).
  • ඵල සමාපත්තියෙන් එම විපාකය නැවත නැවත අත්විඳිය හැක.
  • ඊළඟ පියවර: අනාගාමී මග්ගය සඳහා පදනම.

ලෝකූත්තර අට මග්ගංග

සම්මා දිට්ඨි සම්මා සංකප්ප සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධි

තෘතීය ධ්‍යානයේ විතර්ක හා ප්‍රීති නොමැති නිසා, සකදාගාමී ඵලය චෛතසික 34කින් සම්පූර්ණවේ.

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සංඥා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

සෝභන සමාන 19

  • අලෝභ, අදෝස, අමෝහ, සද්ධා, සති, හිරි, ඔත්තප්ප
  • කාය/චිත්ත පසද්ධි, ලහුතා, මුදුතා, කම්මණ්‍යතා, පාගුඤ්ඤතා, උජුකතා
  • මෛත්‍රී, කරුණා, උපේක්ෂා, පඤ්ඤා, විරිය

තෘතීය ධ්‍යාන ලක්ෂණ

සුඛ ඒකාග්‍රතා උපේක්ෂා මජ්ඣත්තතා චිත්ත ලහුතා චිත්ත මුදුතා චිත්ත කම්මණ්‍යතා මනෝදෝර්ය පසද්ධි සමාධි ශක්තිය

විචාර/ප්‍රීති නැතිවූ නිශ්ශබ්දතාවය, ඵල අත්දැකීම දිගටම පවත්වාගනී.

ඵල සමාපත්තියට අදාළ ලක්ෂණ

  • සම්මා සමාධිය, සම්මා සති, සම්මා වායාම නිරන්තර සම්බන්ධයෙන් පවතී.
  • ඵල සමාපත්තිය තුළ මෙය නැවත නැවත උත්පන්න විය හැකි බැවින් තෘතීය ධ්‍යානයේ සමාධිය නිතර අභ්‍යාසය.
1. වනයේ භික්ෂූන් වහන්සේ
සකදාගාමී මග්ගය අත්විඳි, තෘතීය ධ්‍යානයේ සමාධියෙන් රැය ගත කරන භික්ෂුවාට, දිනපතා ඵල සමාපත්තියෙන් නිවන රසය ජීවිතයට ගෙන එන්නට හැක.
2. ගෘහස්ථ භාවනා නිදසුන
කාමික ජීවිතය රඳවාගෙන යද්දී හුදෙක් ප්‍රීතිය නොලැබූ නිශ්ශබ්ද සතුටක් මත කර්මික කේලෙස් අඩුවීම වැඞීවී දැනෙන වැසිදායක අවස්ථා.
3. ධර්ම දේශකයාගේ පරිවර්තනය
සකදාගාමී ඵලය මත පදනම් වූ කෙනෙකු ධර්ම දේශනා කරන විට, කාම කේලෙස් ගැන කතා කරන ආකාරය ඉතා ශාන්ත හා උපදේශාත්මක වේ.
  • අභිධර්මය අනුව මග්ග චිත්තයක් පසුබැසන්නේ නැත; එම ක්ෂණයේ විපාකය වශයෙන් ඵලය උපදින අතර, කේලෙස් නැවත නැගීමේ අවකාශය වසා දැමෙයි.
  • තෘතීය ධ්‍යානයේ විචාර/ප්‍රීති නොමැති නිශ්ශබ්ද බව නිසා, නිවන අත්දැකීම සුව + උපේක්ෂා යෙදීමෙන් සැබෑ ගැඹුරක් ලබා ගනී.
  • ඵල සමාපත්තියෙන් මෙය නැවත නැවත උත්පන්න වීමෙන්, කාමරාගය හා පටිඝය අතිශයින් දිරවී අනාගත සංසාරය සීමා කරයි.
  • සකදාගාමී භාවය නිසා අපායී භව අහිමිව, රූපාවචර ලෝකයක උපතක් පමණක් ඉතිරි වෙයි.

මග්ග-ඵල සම්බන්ධය

චිත්ත #48: සකදාගාමී මග්ග (තෘතීය ධ්‍යානය)

චිත්ත #49: සකදාගාමී ඵල (තෘතීය ධ්‍යානය)

එකම චෛතසික 34 කට්ටලය යෙදෙයි; මග්ගය කේලෙස් දිරවයි, ඵලය ඒ නිසා ඇති වූ නිවන සුව අත්විඳීමට ඉඩ සලසයි.

භාවනා ක්‍රියාවලිය

  • ඵල සමාපත්තිය නිතර භ්‍යාස කරමින්, සකදාගාමී ඵලයේ නිශ්ශබ්ද සුව ජීවිතයට ගෙන එන්න.
  • තෘතීය ධ්‍යානයේ සුඛ - උපේක්ෂාව මත සත්‍ය 4, පටිච්ච සමුප්පාදය සජීවීව විමර්ශන කරන්න.
  • දිනපතා දාන/සීල ව්‍යාපාර අතර මෛත්‍රී-කරුණා විස්තාර කර, කාමික ආශාවට අවකාශ නොදෙන්න.

සැලකිලිමත් විය යුතු දෑ

  • සමාධි අත්දැකීම් ගැන අතිරේක ගෞරවයක් නොගන්න; සරල ජීවිත ශික්ෂා පවත්වාගන්න.
  • කර්මික කටයුතු අතරතුර මනස නිශ්ශබ්ද තත්වයට නැවත නැවත හඳුන්වා දෙන්න.
  • අනුන්ට ඵලය ගැන කතා කරන විට, වචනික අර්ථයෙන් වඩා භාවනාවට ආරාධනා කරන්න.

මතක සටහන

සකදාගාමී ඵලය යනු කාමරාගය හා පටිඝය ගණනීය ලෙස දිරවූවෙකුට අසාධාරණ ආරක්ෂාවක්. තෘතීය ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සතුට පවත්වා ගැනීමෙන්, අනාගාමී මග්ගයට යාම පහසුවෙයි.

සාරාංශයෙන් – තෘතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී ඵල චිත්තය

🌅

නිශ්ශබ්ද සුව

තෘතීය ධ්‍යානයේ සුඛ + උපේක්ෂා සමාධිය මත නිවන සුව දිගුවෙන් රඳවයි.

🛡️

කේලෙස් ආරක්ෂාව

කාමරාගය හා පටිඝය නැවත නැඟී නොසිටින ආරක්ෂාව තහවුරු කරයි.

🧘

චෛතසික 34

විතර්ක/ප්‍රීති රහිත ත්‍රිහේතුක සංයුතියෙන් නිර්මාණය වූ ලෝකූත්තර විපාකය.

➡️

ඊළඟ පියවර

ඵල සමාපත්තියෙන් අත්දැකීම තවදුරටත් වර්ධනය කර, අනාගාමී මග්ගයට පදනම තැබේ.

තෘතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී ඵල චිත්තය – සකදාගාමී මග්ගයෙන් උපන් නිවන සුව නිරන්තර රැඳවමින්, සංසාරය පසුබැසීමට ශක්තිමත් අරමුනක් සපයන ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර විපාකයකි.

සාධු! සාධු! සාධු!

සකදාගාමී ඵලය සාර්ථකයි • නිශ්ශබ්ද සමාධිය නිතර සුරකින්න.

ඵල සමාපත්තියෙන් සතුට සමඟ සදාකාලික ආරක්ෂාව තබා, අනාගාමී මග්ගයට යාමට පදනම ශක්තිමත් කරන්න.

}