තෘතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී මග්ග චිත්තය

• සකදාගාමී මග්ගය යනු කාමරාගය හා පටිඝය ගපා දමා, සංසාරයට තවත් එක් වරක් පමණක් ආපසු යන ආරක්ෂාව සකස් කරන මගයි.
• තෘතීය ධ්‍යානයේදී විතර්ක/ප්‍රීති නොමැති නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත, සුඛ සහ උපේක්ෂා පමණක් යෙදෙන නිසා කේලෙස් විලැවුම් සිහිසුදු වේ.
• චිත්තය ත්‍රිහේතුකයි (අලෝභ, අදෝස, අමෝහ) – නිසි මූලයක් නිසා සම්බන්ධ කේලෙස්වලට තවත් අවකාශයක් නෑ.
• මෙම මග්ගය ක්‍රියාත්මක වීමෙන් වහාම සකදාගාමී ඵලය (citta #49) උපදවයි.

• සකදාගාමී: “දුවි-වාරි ආගාමී” – තවත් එක් සම්සාරික පසුබැසීමක් පමණක් තිබෙන කෙනා.
• මග්ග: අටම සම්මා මග්ගංග සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක වන සිත.
• තෘතීය ධ්‍යානය: නිශ්ශබ්ද සුඛ/උපේක්ෂා සහිත සමාධිය; විතර්ක හා ප්‍රීති නැතිවූ ස්ථාවර අවස්ථාව.
• ත්‍රිහේතුක: අලෝභ + අදෝස + අමෝහ මූල තුන, සම්මා දිට්ඨිය හා සම්මා සති ප්‍රබල කරයි.
• අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු (අසංසෘත්ත ආරම්මණ).

තෘතීය ධ්‍යානයේ විතර්ක හා ප්‍රීති නොමැති නිසා, සකදාගාමී මග්ග චිත්තයේ චෛතසික 34ක් පමණි.

• කේලෙස් අනුප්පාදයෙන් කුසල කර්ම නිරන්තරයෙන් වර්ධනය වන නිසා, මේ මග්ගය කාම ලෝකය පිළිබඳ ආශක්තිය වැසී අනාගත ජන්ම භාගය සීමා කරයි.
• අඩු වූ විතර්ක/ප්‍රීති නිසා, උපේක්ෂා-සුඛය මත සමාධිය වැඩිහිටියක් ලෙස ක්‍රියාත්මක होते.
• ඵල සමාපත්තියට යාමට අවශ්‍ය මාර්ගික සංයුතිය මෙහි අග්‍රාකාරයෙන් සකස් වෙයි.
• සිත් එකම ක්ෂණයකින් මග්ග -> ඵල දිගුවට යන බව අභිධර්මයෙන් පෙන්වයි.