මුල් පිටුවට

තෘතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති මග්ග චිත්තය

විතර්කය හා ප්‍රීතිය නෑවී, නිශ්ශබ්ද සමාධියක මත සෝතාපත්ති මග්ගය සක්‍රීය වන අවස්ථාවේ දී පිරිනමන ලෝකූත්තර මග්ග සිතුවිල්ල

ලෝකූත්තර මග්ග සෝතාපත්ති මග්ග (3 වන ධ්‍යානය) තෘතීය ධ්‍යානය චෛතසික 34 ත්‍රිහේතුක
  • සෝතාපත්ති මග්ගය යනු සද්ධර්මයට පළමු වරට මුළුල්ලෙන් බැඳෙමින් සංසාරයෙන් ඉවත යාමට මග පෙන්වීමයි.
  • තෘතීය ධ්‍යානයේදී විතර්ක හා ප්‍රීතිය නොමැති නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත මේ මග්ගය ක්‍රියාත්මක වෙයි.
  • අසත්‍ය ප්‍රමාද, සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බත පරාමාස යන සම්යෝජන තුනම බිඳ හෙළයි.
  • චෛතසික 34ක් (තෘතීය ධ්‍යානයේ විතර්ක + ප්‍රීති අඩු කළ නිසා) සමඟ අවබෝධය උපරිම දියුණු වෙයි.

ස්වභාවය: ලෝකූත්තර • මග්ග • ත්‍රිහේතුක

උත්පාදනය: සත්‍ය 4 ඇතුළු ධර්ම විමර්ශනය නිසා අවසන් සංයෝජන 3 බිඳවීම.

ජ්හාන අස්ථාන: තෘතීය ධ්‍යානය (සුව සහ ඒකාග්‍රතා පමණක්)

ඵල: සෝතාපත්ති ඵලය (citta #47) උපදවා ගැනීම.

  • තෘතීය ධ්‍යානය: ප්‍රීතියෙන් වෙන්වී, නිශ්ශබ්ද සතුට (සුඛ) සහ උපේක්ෂා-ඒකාග්‍රතා පමණක් ඇති සමාධි මට්ටම.
  • සෝතාපත්ති: ධම්මපීටිය වෙත වැදීම; සංසාරයේ දොරටුව වැසීම.
  • මග්ග: අට මග්ගංග සම්පූර්ණයෙන් සමඟ ගැලපෙන ක්‍රියාකාරී සිත.
  • ත්‍රිහේතුක: අලෝභ, අදෝස, අමෝහ මූල තුනම එක්ව තිබීම.
  • නිවසෙන් බේරාගැනීම: දිට්ඨි හා සැක බිඳ හෙළා උතුම් ආරක්ෂාව ලබාගැනීම.

උසස් සමාධි තුළ සංඛාර විමර්ශනය කරන විට, මෙම මග්ගය සොයාගැනීම වේ. එය සරලවම – “ධර්මය හරහා ත්‍රිසංයෝජනය බිඳ හෙළීම”.

වර්ගීකරණය

  • සංකේතය: ලෝකූත්තර කුසල සිත.
  • අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු (අසංසෘත්ත ආරම්මණ).
  • ජ්හාන අයත්කිරීම: තෘතීය ධ්‍යානය, එනම් විචාර හා ප්‍රීති නැති පිරිසිදු සමාධිය.
  • සැලසුම: මග්ග - ඵල මැදිවලින් සංයෝජන ත්‍රිකය බිඳ වැටීම.

අන්තර් සම්බන්ධය

  • චිත්ත #38 (ද්විතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති මග්ග) -> #46 (තෘතීය ධ්‍යානයේ පිරිසිදු මග්ග).
  • පසුකාලීන වශයෙන් චිත්ත #47 (තෘතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති ඵලය) උපදවයි.
  • සමාපත්තියෙන් නිවන අත්දැකීම තවත් නිරවද්‍ය කරයි.

අට මග්ගංග සම්පුර්ණ කිරීම

සම්මා දිට්ඨි සම්මා සංකප්ප සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධි

තෘතීය ධ්‍යානයේදී විතර්කය හා ප්‍රීතිය නැති නිසා, සෝතාපත්ති මග්ග චිත්තයේ චෛතසික ගණන 34කි.

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සංඥා වේදනා (සෝමනස්ස) චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

සෝභන සමාන 19

  • අලෝභ, අදෝස, අමෝහ, සද්ධා, සති, හිරි, ඔත්තප්ප
  • කාය/චිත්ත පසද්ධි, ලහුතා, මුදුතා, කම්මණ්‍යතා, පාගුඤ්ඤතා, උජුකතා
  • මෛත්‍රී, කරුණා, උපේක්ෂා, පඤ්ඤා, විරිය

තෘතීය ධ්‍යාන අංග 8

සුඛ ඒකාග්‍රතා උපේක්ෂා මජ්ඣත්තතා චිත්ත ලහුතා චිත්ත මුදුතා චිත්ත කම්මණ්‍යතා මනෝදෝර්ය පසද්ධි සමාධි ශක්තිය

විතර්ක හා ප්‍රීති අඩුකළ නිසා නිශ්ශබ්ද සමාධිය යෙදේ.

ජ්හාන සංයෝගයේ විශේෂාංග

  • උපේක්ෂා මජ්ඣත්තතා ප්‍රීතියට පස්සෙන් මතුවන නිසා, මග්ග සිතේ සමාධිය ඉතා රිඳවුණු බව පෙන්වයි.
  • සම්මා සමාධි + සම්මා සති + සම්මා වායාම එකසাথে ක්‍රියාත්මකයි.
1. භාවනා මධ්‍යස්ථාන භික්ෂුව
පරම ශාන්ත සමාධිය තුළ සත්‍ය 4 විමසා, සක්කාය දිට්ඨිය පළමු වරටම බිඳ හෙළන අවස්ථා. සරල ජීවිතේදී යළි “මම” වාක්‍ය නැතිව පවතී.
2. ගෘහස්ථ භාවනාකරුවාගේ පළමු ආරක්ෂාව
භාවනා මෙනෙහි කිරීමේදී කාමගුණ අපගමනයෙන් පසුව, ශාන්ත සතුටක් මත සීලබ්බත පරාමාසය අත්හැරීම වැඞීවී සිදුවේ.
3. එක්සා අභිධර්මී විද්වතුමා
ධර්ම දහම් නිතර විවරණය කරන විද්වතුමන්ට, සත්‍ය 4 සම්බන්ධ අවබෝධය පළමු වරටම අතිශය නිශ්ඵල බව පෙන්වයි; විචිකිච්ඡා සදාකාලිකව නාස්ති වෙයි.
  • ලෝකූත්තර මග්ග සිතක් වශයෙන්, චිත්ත කාලය තුළම සංයෝජන 3 (සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බත පරාමාස) අනාගතයේ නැවත නොමැතිව නාවා බිඳ දමයි.
  • ඉන් පසුව ඵල චිත්තය (citta #47) වහාම අනුගමනය කරමින් නිවන සුව අත්දැකීමට ඉඩ සලසයි.
  • තෘතීය ධ්‍යානයේ සමාධි යෙදෙන නිසා, සමාධි-ප්‍රඥා සමානුපාතික පරිණතයක් විශේෂයෙන් පෙනී යයි.
  • මෙම මග්ගය වතුම සෝතාපත්ති ස්ථානය සම්පූර්ණයෙන්ම විමෝචනයට පත්කරගැනීමට පහසු කරයි.

අන්තර් සම්බන්ධතා

පෙර පියවර: පිරිසිදු ශීලය + සමාධිය සංවර්ධනය.

මෙම පියවර: නිවන දැනගැනීමේ පළමු ස්ථාවර මග්ගය.

ඊළඟ පියවර: ඵල සමාපත්තියෙන් අත්දැකීම් නිර්මාණය.

ඉදිරි සන්ධිය: සකදාගාමී මග්ගයට යාමට පදනම.

භාවනා ක්‍රියාවලිය

  • සීලය හා උචිත ආහාර ක්‍රමයෙන් සමාධිය සකස්කර, තෘතීය ධ්‍යානයට කිසියම් වශයෙන් යෙදවන්න.
  • විචාර නොමැති නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත සත්‍ය 4, පටිච්ච සමුප්පාදය පරීක්ෂා කරන්න.
  • නිවනට ආරම්භක මග්ගය පෙන්නුම් කරන අවස්ථාවේදීම දෙවෙනි අරුත දැනගන්න.

සැලකිලිමත් විය යුතු දෑ

  • සමාධි අත්දැකීම් සතුටට හෝ මැනවින් මග නොහරින්න.
  • සම්මා චරිත, සම්මා වායාම ඉතා සංවරයෙන් පවත්වා ගැනීම.
  • අන්‍යයන්ට ධර්මය දෙන විට, දිට්ඨි භංගය ස්ථාවරවම පැහැදිලි කිරීම.

මතක සටහන

තෘතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති මග්ගය යනු, ශාන්ත සමාධිය මත ත්‍රිසංයෝජනය බිඳ හෙළන පළමු ලෝකූත්තර අවස්ථාවයි. මේ මග පසු පියවර සියල්ලට ද්‍රවණය දෙයි.

සාරාංශයෙන් – තෘතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති මග්ග චිත්තය

🌊

සමාධි ශාන්තතාව

ප්‍රීතියෙන් වෙන්වී සෞම්‍ය සමාධියක් මත නිවනට පිවිසෙයි.

🛡️

සංයෝජන බිඳ වැටීම

සක්කාය දිට්ඨි • විචිකිච්ඡා • සීලබ්බත පරාමාස නසයි.

🧘

චෛතසික 34

විතර්ක, ප්‍රීති නොමැති ජ්හාන සංයුතියෙන් උපන් ත්‍රිහේතුක මග්ගය.

✨

අතුරුසන්ධිය

චිත්ත #47 (සෝතාපත්ති ඵලය) උපදවයි; ඉදිරි මග්ගයන්ට පදනම.

තෘතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති මග්ග චිත්තය – නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත සත්‍ය අවබෝධය සක්‍රීය කර, සංසාරයේ දොරටුව සදාකාලිකව වැසන පළමු ලෝකූත්තර මග්ගයයි.

සාධු! සාධු! සාධු!

සෝතාපත්ති මග්ගය සාර්ථකයි • නිරන්තර නිවන මඟ දිරවා ගන්න.

උපේක්ෂා සහ සමාධිය සමඟ තෘතීය ධ්‍යානය පවත්වාගෙන, සෝතාපත්ති මග්ගයේ පිරිසිදු උපකරණ සුරක්ෂිත කරන්න.

}