මුල් පිටුවට

ද්විතීය ධ්‍යානයේ අරහත්ත ඵල චිත්තය

අරහත්ත මග්ගයෙන් පසු නිවන සුව සදාකාලිකව රඳවා ගන්නා, දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත ඇතිවන ලෝකූත්තර විපාකය

ලෝකූත්තර විපාක අරහත්ත ඵල (2 වන ධ්‍යානය) ද්විතීය ධ්‍යානය චෛතසික 35 ත්‍රිහේතුක

අරහත් ඵලය කුමක්ද?

  • අරහත්ත මග්ගයෙන් පසු වහාම උත්පන්න වන ලෝකූත්තර විපාක චිත්තයයි.
  • දෙවැනි ධ්‍යානයේ විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා සමඟ නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත නිවන සුව සදාකාලිකව රඳවා ගනී.
  • සංසාරය අවසන් වූ බව පවසා දෙන අභිවෘද්ධියකි; කිසිදු කේලෙස් නැවත නැගී නැත.
  • අරහත් භාවිතය තුළ සදාකාලික විමුක්තිය අත්දැකීමට හැකිවෙයි.

ස්වභාවය: ලෝකූත්තර • විපාක • ත්‍රිහේතුක

උත්පාදනය: අරහත්ත මග්ගයට වහා පසු.

ප්‍රධාන කාර්යය: නිවන සදාකාලිකව අත්විඳීම, කිසිදු කේලෙස් නැවත නැගීමෙන් ආරක්ෂාව.

චෛතසික සංඛ්‍යාව: 35 (ද්විතීය ධ්‍යානයේ විතර්කය නොමැති නිසා).

ප්‍රධාන පද සරලව

  • අරහත්: කේලෙස් හා කර්ම සියල්ලේ බන්ධන නසන සම්පූර්ණ විමුක්ති තත්ත්වය.
  • ඵල: මග්ගයේ ක්‍රියාවෙන් ඇතිවන විපාකය – නිවන සුව සදාකාලිකව පවත්වා ගැනීම.
  • ද්විතීය ධ්‍යානය: විතර්කය නැති, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා පමණක් පවත්නා සමාධිය.
  • ත්‍රිහේතුක: අලෝභ, අදෝස, අමෝහ මූල තුනම යෙදී ඇතිවීම.
  • නිවන අරමුණ: අරමුණ හෝ අරුත වෙනස් නොවී, නිවන ධාතු පමණක් ආරම්මණ.

සංකේත අවබෝධය: මග්ගය ඔරලෝසුය; ඵලය එම ඔරලෝසුවෙන් හටගත් සදාකාලික සාමයයි.

උද්භව ස්වභාවය

  • වර්ගය: ලෝකූත්තර විපාක සිත.
  • අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු (අසංසෘත්තාරමුණ).
  • ජ්හාන වර්ගය: ද්විතීය ධ්‍යානය (විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා, උපේක්ෂා).
  • කාලය: අරහත් මග්ගයෙන් පසු වහාම උත්පන්න වන ක්ෂණික විපාකය.

සම්බන්ධතා

  • අරහත් මග්ගයේ ක්‍රියාව -> අරහත් ඵල.
  • කේලෙස් නැවත නැගීමෙන් සම්පූර්ණ ආරක්ෂාව.
  • ඵල සමාපත්තිය තුළ නිතර භාවිතයෙන් නිවන සුව නැවත අත්දැකීමට හැක.
  • සංසාරය සම්පූර්ණයෙන් නිමවීමේ තහවුරු කිරීම.

ඵල සම්බන්ධතා

අරහත් මග්ගයට පසු සංසාර අවසන් වීම තහවුරු නිවන සුව නිතර රඳවයි කිසිදු සංයෝජන නැවත නැගෙන්නේ නැහැ

ද්විතීය ධ්‍යානයේ විතර්කය නොමැති නිසා, අරහත් ඵලයේදීද චෛතසික 35ක් පමණක් යෙදේ.

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මനසිකාර

සෝභන සමාන 19

  • අලෝභ, අදෝස, අමෝහ, සද්ධා, සති, හිරි, ඔත්තප්ප
  • කාය/චිත්ත පසද්ධි, ලහුතා, මුදුතා, කම්මණ්‍යතා, පාගුඤ්ඤතා, උජුකතා
  • සමාධිය, වෛරග්ය, පඤ්ඤා, කරුණා, මෛත්‍රී

ද්විතීය ධ්‍යානයේ ජ්හාන අංග

විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා උපේක්ෂා මජ්ඣත්තතා

මෙම පදුංකාරය විපාක චිත්තය තුළ සමාධිය තවදුරටත් ශක්තිමත් කරයි.

ඵල සමාපත්තියට අදාළ ලක්ෂණ

  • සම්මාසති, සම්මාසමාධි, සම්මාවුයුත්තිය, සම්මාඥානය යන මග්ගංග හොඳින් සකස් වී තිබේ.
  • ඵල සමාපත්තිය තුළ නිතර අත්විඳීමෙන් මෙම චෛතසික සංයෝගය බිඳවැටීමක් නොවී සුරක්ෂිත වේ.
1. බුදු දහමේ සපුරාගත් භික්ෂුවක්
අරහත්ත මග්ගයෙන් පසු නිවසට ආපසු තිබූ භික්ෂුවෙකුට ඵල සමාපත්තියෙන් නිවන සුව නිතර අත්විඳීමට හැකිවෙයි. නොවූ කේලෙස් නැවත නැගී නැති අතර අවබෝධය සදාකාලිකව පැහැදිලිව පවතී.
2. ගෘහස්ථ භාවනාකරුවාගේ අනුභවය
දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධියෙන් නිවන අත්දැකීම පැහැදිලි කරගත් බ්‍රහ්මචාරි දිවියේ, අරහත් ඵලය නිතර අත්විඳුමක් බවට පත්කොට දිනපතා මෛත්‍රී-කරුණාවෙහි වර්ධනය දකිති.
3. සමාධි-ප්‍රඥා සමබලය
අරහත් ඵලය පවත්වාගන්නා විද්වාන් භික්ෂුවකුගේ වදන අනුව, සියලු ප්‍රතිපත්ති ගැඹුරු නිශ්ශබ්ද බවක් ගෙනෙන අතර කාරුණික ක්‍රියාකාරිත්වය තුළත් නිවන සුව නොඅඩුව පවතී.
  • අභිධර්මයෙන් දැක්වෙන්නේ අරහත් මග්ගයෙහි ක්‍රියාව නිම වූ පසු, ඒ ක්‍රියාව ජනිත විපාක වශයෙන් ඵල චිත්තය උත්පන්න වීමයි.
  • සංයෝජන 10 නසන ක්‍රියාව අවසන් වූ නිසා, ඵලයෙහි අරමුණ පවතින්නේ නිවන සුව නිතර සිහිගැන්වීමයි.
  • ඵල සමාපත්තිය තුළ කල් පැවතුණහොත්, එම එකම විපාක චිත්තය නැවත නැවත සංඛ්‍යාත්මකව උත්පන්න විය හැක.
  • උත්පන්න වූ මේ චිත්තය අනාගාමී ඵලය හා සමාන වුව ද, අරමුණේ පවතින සම්පූර්ණ බන්ධන විනාශය නිසා කිසිඳු පරාවර්තනයක් නැත.

මග්ග-ඵල සම්බන්ධය

චිත්ත #44: ද්විතීය ධ්‍යානයේ අරහත්ත මග්ග

චිත්ත #45: ද්විතීය ධ්‍යානයේ අරහත්ත ඵල

එකම චෛතසික 35 කට්ටලය භාවිතා වේ. මග්ගයෙන් කේලෙස් නසයි; ඵලය ඒ සුව අඛණ්ඩව පවත්වා ගනී.

භාවනාවේ ක්‍රියාමාර්ග

  • ඵල සමාපත්තිය නිතර අභියාස කිරීමෙන් නිවන සුව නිරන්තර සිහිගන්වන්න.
  • ද්විතීය ධ්‍යානයේ සමාධිය නිතර සවිමත් කර, විචාර හා සති සෙමින් පවත්වාගන්න.
  • වෙනත් සත්වයන්ට කරුණාව, මෛත්‍රීය පවත්වමින් ප්‍රසිද්ධ වූ අරහත් චරිතය ශක්තිමත් කරන්න.
  • දිවයිනට ප්‍රයෝජනවත් විදාගම් මාර්ගයක් ලෙස ඵල සමාපත්තිය අධ්‍යාපනය/ධර්මදේශනා වල යෙදාගන්න.

සැලකිලිමත් විය යුතු දෑ

  • නිවන සුව පිළිබඳ කිසිදු මාන හෝ ගරුකම් ඇති නොවෙන්න.
  • අභිසංස්කාර නිරීක්ෂණය නිතර සිදුකර, සතුටත් දුකත් සංයුත්තව නොමැති බව දැනගන්න.
  • අරහත් භාවයෙන් පසු විහාර ජීවිතයද ප්‍රඥා සහිතව පවත්වා ගැනීමේ ප්‍රධානත්වය ඒකාකාරයෙන් පවත්වා ගැනීම.

කෙටි මතක සටහන

අරහත් ඵලය යනු සංසාර පරම්පරාව සමාප්ත කර සදාකාලික නිවන සුව අත්විඳීමයි. දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය මත එය තවදුරටත් දිගුවේ, සියලු කේලෙස් සදාකාලිකව වසා දමයි.

සාරාංශයෙන් – ද්විතීය ධ්‍යානයේ අරහත්ත ඵල චිත්තය

🌅

සංසාරය අවසන්

අරහත් මග්ගයෙන් පසු කේලෙස් නැවත නොනැඟී, නිවන සුව සදාකාලිකව පවතී.

🛡️

කේලෙස් ආරක්ෂාව

සංයෝජනයන් 10 නසන පසුකාලීන ආරක්ෂාව, කිසිදු බන්ධනය නැවත නොපැමිණේ.

🧘

චෛතසික 35

විතර්කය නොමැති දෙවැනි ධ්‍යානයේ ත්‍රිහේතුක සංයුතියෙන් නිර්මාණය වෙයි.

✨

ඵල සමාපත්තිය

නිවන සුව නිතර අත්විඳීමට හැකි අග්‍රමහත්ම අවස්ථාවක්.

ද්විතීය ධ්‍යානයේ අරහත්ත ඵල චිත්තය – සදාකාලික නිවන සුව පවත්වා ගන්නා, චෛතසික 35 සමඟ ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර විපාකයකි!

සාධු! සාධු! සාධු!

ද්විතීය ධ්‍යානයේ අරහත්ත ඵලය සාර්ථකයි • සදාකාලික නිවන සුව ජීවිතය පුරා ප්‍රචණ්ඩ කරන්න.

ඵල සමාපත්තියෙන් ලැබෙන නිවාණානුභවය දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය සමඟ නිතර පවත්වාගෙන, සර්වදා සද්ධර්මය ප්‍රචාරය කරන්න.

}