මුල් පිටුවට

ද්විතීය ධ්‍යානයේ අනාගාමි ඵල චිත්තය

ද්විතීය ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත අනාගාමි මග්ගයෙන් පසුව නිවන සුවය පවත්වාගෙන යන ලෝකූත්තර විපාකය

ලෝකූත්තර විපාක අනාගාමි ඵල (2 වන ධ්‍යානය) ද්විතීය ධ්‍යානය චෛතසික 35 ත්‍රිහේතුක

අනාගාමි ඵලය කුමක්ද?

අනාගාමි මග්ගයෙන් වහාම පසුව උත්පන්න වන ලෝකූත්තර විපාක චිත්තයයි. දෙවැනි ධ්‍යානයේ විතර්ක රහිත සමාධිය මත, කාමරාගය හා පටිඝය නැවත මතු නොවෙන පරිදි නිවන සුවය සංරක්ෂණය කරගනී.

ස්වභාවය: ලෝකූත්තර • විපාක • ත්‍රිහේතුක

උත්පාදනය: අනාගාමි මග්ග චිත්තයට වහා පසු.

ප්‍රධාන කාර්යය: කාමරාග-පටිඝය නැවත නැගීම වැළැක්වමින් නිවන අත්දැකීම දිගුවේ.

චෛතසික සංඛ්‍යාව: 35 (විතර්කය නොමැති දෙවැනි ධ්‍යානයේ සංයෝගය)

ප්‍රධාන පද:

  • ද්විතීය ධ්‍යානය: විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා පමණක් පවතින නිශ්ශබ්ද සමාධිය.
  • අනාගාමි: අ + ආගාමි = නැවත නොආගමනය. කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණ නිරෝධය.
  • ඵල: මග්ග කර්මයේ තත්කාලික විපාකය; නිවනාව දැනුම් දෙන චිත්ත ක්ෂණය.
  • ත්‍රිහේතුක: අලෝභ, අදෝස, අමෝහ මූල තුනම සමඟ.
  • විපාක: මග්ගයෙන් පසු භවිතාවන ප්‍රතිඵලය; කර්ම විපාක නුවණ.

සංකේත අවබෝධය: මග්ගය = තාපයෙන් උණු කළ දිය. ඵලය = ඒ දිය සදාකාලිකව උණුහුම් තත්වයේ රඳවීම.

උද්භව පද්ධතිය

  • විභාගය: ලෝකූත්තර • විපාක
  • ජ්හාන වර්ගය: ද්විතීය ධ්‍යානය (විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා-උපේක්ෂා)
  • අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු පමණක්
  • කාලය: මග්ගය පසු වහාම උත්පන්න අඛණ්ඩ ක්ෂණයක්.

සම්බන්ධතා

  • අනාගාමි මග්ගයේ කාර්යය පිළිබඳ විපාක.
  • කේලෙස් නැවත නැගීමෙන් ආරක්ෂාව, විශේෂයෙන් කාමරාග-පටිඝය.
  • අරහත්ත මග්ගයට පදනමක් වන සමාධි-විදර්ශනා සම්පත්.
  • ඵල සමාපත්තිය තුළින් නිතරට අත්විදින්නට හැකි නිවන සුව.

ඵල සම්බන්ධතා

අනාගාමි මග්ගය පසු අරහත්ත මග්ගයට පවර්තන සංයෝජන 5/10 නිරෝධයේ තහවුරු නිවන අත්දැකීම නිරන්තර

ද්විතීය ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධිය නිසා විතර්කය නොමැති. එබැවින් අනාගාමි ඵලයේදී චෛතසික සංයුතිය 35යි.

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

සෝභන සමාන 19

  • සද්ධා, හිරි, ඔත්තප්ප, අලෝභ, අදෝස, අමෝහ
  • කාය/චිත්ත පසද්ධි, ලහුතා, මුදුතා, කම්මණ්‍යතා, පාගුඤ්ඤතා, උජුකතා
  • සති, සමාධි, පඤ්ඤා, කරුණා, මෛත්‍රිය

ද්විතීය ධ්‍යානයේ අංග

විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා උපේක්ෂාමජ්ඣත්තතා

ඵල චිත්තය විපාක වුවත්, ජ්හාන අංගය මග්ගයේ පරිදිම පවතින බව දැනගත යුතුය.

1. භික්ෂුවෙකුගේ ඵල සමාපත්තිය
අනාගාමි මග්ගයෙන් පසු නිශ්ශබ්ද සමාධියට පැමිණ, කිලිටි සිතුවිලි නැතිව නිවන සුව දිගටම පවත්වා ගනී. කාමරාග-පටිඝ සැළසුම් නැවත නැගී නැතිවීම සනිටුහන් වේ.
2. ගෘහස්ථ භාවනාකරුවාගේ අත්දැකීම
දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිමිත්ත මත ඵල සමාපත්තිය පුහුණු කරන විට, දෛනික ජීවිතයේ කාම වස්තුන්පිළිබඳ නොසන්සුන් හැගීම් දැඩිව අඩුවේ.
3. සමාධි-ප්‍රඥා ගනුදෙනුව
නිතර ඵල සමාපත්තියට පුරුදු වීමෙන්, නාම-රූපයෙහි සූක්ෂ්ම අචල් ස්වභාවය නිරීක්ෂණයට පහසු වෙයි. එය අරහත්ත මග්ගයට පදනමක්.
  • අනාගාමි මග්ගයේදී කෙලෙස නසන ක්‍රියාව නිමවු පසු, මෙය එම ක්‍රියාවෙහි විපාකය ලෙස නිවනාව අත්විඳීම පවත්වා ගනී.
  • සොතාභිසම්බෝධය තුළ, ඤාණ-දස්සන-විසුද්ධි එකම ලෙස පවතින අතර ඵලයේදී කේලෙස් විනාශය තහවුරු කරයි.
  • පටිසම්භිදාමාග්ගය අනුව, අනාගාමි ඵලය මග්ග-ඵල ද්වයයේ තෙවන යුගලයේ විපාකයයි.
  • ඵල සමාපත්තියක් තුළ එකම විපාක චිත්තය නැවත නැවත පවත්වාගත හැකි බව වත්ථුගමන පාළි විවරණ කරයි.

මග්ග-ඵල සම්බන්ධය

චිත්ත #42: ද්විතීය ධ්‍යානයේ අනාගාමි මග්ග

චිත්ත #43: ද්විතීය ධ්‍යානයේ අනාගාමි ඵල

එකම චෛතසික 35 කට්ටලය භාවිතය. විපාක බව නිසා ක්‍රියාවක් නොකළත්, නිවන හැඟීම පවත්වාගෙන යන දියුණුව.

භාවනාව ක්‍රියාත්මක කිරීම

  • අනාගාමි මග්ගයෙන් පසු ඵල සමාපත්තිය නිතර පුහුණුවක් ලෙස අත්හදා බැලීමෙන් නිවන සුවය මතක තබාගන්න.
  • ද්විතීය ධ්‍යානයේ නිමිත්ත සවිමත් කරමින් විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා සම්බන්ධතාව පවත්වාගන්න.
  • කේලෙස් නැවත නැගීම පරීක්ෂා කර, මෛත්‍රී-කරුණා-උපේක්ෂා භාවනා සමඟ සෙනෙහස වැඩිකරන්න.
  • අරහත්ත මග්ගයට අවශ්‍ය විදර්ශනා අභ්‍යාස (දුක්ඛ අනුපස්සනා, අනත්ත අනුපස්සනා) වැඩිකරන්න.

සැලකිලිමත් විය යුතු දෑ

  • නිවන අත්දැකීමට අයත් සුවය පිළිබඳ තෘෂ්ණා නැවත නොපැමිණීමට නිතර සාවධානයෙන් සිටින්න.
  • කේලෙස් වාරණයක් නැවත මතු වන්නේ නම්, සකදාගාමී මට්ටමේ ආදියේ වඩාත් ශක්තිමත් සමාධි පදනම නැවත පදනම් කරගන්න.
  • සම්මා සති/සම්මා සමාධි අඩු වීමක් දැනෙන්නේ නම්, මුල් පියවර සීල-සමථය නැවත සවි කරන්න.

කෙටි මතක සටහන

අනාගාමි ඵලය යනු, කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසා නිවන සුවය නිරන්තරයෙන් රඳවා ගන්නා චිත්තය. මෙය ශක්තිමත් කරගැනීමෙන් අරහත්ත මග්ගය ලඟා වීම පහසු වේ.

සාරාංශයෙන් – ද්විතීය ධ්‍යානයේ අනාගාමි ඵල චිත්තය

☀️

නිවන සුව රඳවයි

අනාගාමි මග්ගයෙන් පසු දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත නිවන අත්දැකීම දිගු වේ.

🛡️

කාමරාග-පටිඝ නැවත නැගෙන්නේ නැහැ

ඵල චිත්තය කේලෙස් දෙකම සම්පූර්ණයෙන් නසා ඉතිරි වූ ශක්තිය අරහත්වයට සූදානම් කරයි.

🧘

චෛතසික 35

විතර්කය නොමැති දෙවැනි ධ්‍යානයේ ත්‍රිහේතුක සංයුතිය.

🚀

අරහත්ත මග්ගයට පියවර

ඵල සමාපත්තිය ශක්තිමත් කිරීමෙන් අරහත්ත මග්ගය වෙත සිත ඉක්මනින් පාරායත්ත වෙයි.

ද්විතීය ධ්‍යානයේ අනාගාමි ඵල චිත්තය – කාමරාගය හා පටිඝය නැවත නැගීමෙන් බේරාගෙන, නිවන සුවය නොනැවතී රඳවා ගන්නා චෛතසික 35ක ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර විපාකයකි!

}