මුල් පිටුවට

ද්විතීය ධ්‍යාන අනාගාමි මග්ග චිත්තය

ද්විතීය ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත, කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන ලෝකූත්තර මග්ගය

ලෝකූත්තර මග්ග අනාගාමි මග්ග (2 වන ධ්‍යානය) ද්විතීය ධ්‍යානය චෛතසික 35 ත්‍රිහේතුක

කාම රාග පටිඝ සම්පූර්ණ නිරෝධය

  • අනාගාමි මග්ගය: දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය මත කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන ලෝකූත්තර මග්ගය.
  • විතර්කය නැති සමාධිය: දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා සමඟ මග්ගය උත්පාදනය වේ.
  • මෙ ලෝවට නැවත නොආපසු යාම: කාමරාගයත්, පටිඝයත් සම්පූර්ණයෙන් නැතිවීම නිසා තවත් කාම භවයක ජනනයක් නොවෙයි.
  • එක් මොහොතක් පමණයි: සියලු මග්ග චිත්ත මෙන් මෙයත් එක් වරක් පමණක් පැනනගී.

උදාහරණයක්

"සකදාගාමී භාවනාකරුවෙකු දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිමිත්ත මත නිවන අනුභවය කරමින්, කාම වස්තුන් පිළිබඳ ඉතිරි සැලැස්ම සටහන් කරයි. විදර්ශනා අවධානයේදී නාම-රූප පරීක්‍ෂණයෙන් අනාගාමි මග්ග චිත්තය එක් මොහොතකින් පැනනගී කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන්ම නසයි."

"අනාගාමි"

  • අ + ආගාමි = නැවත නොආගමනය (කාම ලෝකට).
  • කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසී → කාම භවයට නැවත හෝ අවලම්බී නොවයි.
  • බ්‍රහ්ම ලෝකට පමණක් පසුව සිදුවන ප්‍රතිසංඛ්‍යානය.

"ද්විතීය ධ්‍යානය"

  • විතර්කය නැතිවූ, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා පමණක් පවතින නිරන්තර සමාධිය.
  • සමාධිය තවත් ගැඹුරුයි; මනසේ පයන සිතීම (vitakka) නැතිවී නිශ්ශබ්ද ප්‍රවාහයක් ඇතිවේ.
  • අනාගාමී මග්ගයටත්, නිශ්ශබ්ද සමාධියක් ලෙස ශක්තිය ලබාදෙයි.

"මග්ග"

  • මග්ග = මාර්ගය; කෙලෙස් නසන සිත.
  • ලෝකූත්තරයි – නිවනට පාර පෙන්වයි.
  • අනාගාමී මග්ගය – දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධියෙන් නිවන සත්‍යය දකිමින් කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන සිත.

ලෝකූත්තර මග්ග සිත්වල තැන

40

ලෝකූත්තර සිත්

මග්ග 8 • ඵල 8. මෙය තුන්වැනි මග්ගය (ද්විතීය ධ්‍යානයේ).

35

චෛතසික සංයුතිය

ද්විතීය ධ්‍යානයේ විතර්කය නැති නිසා 35කට අඩුවී ඇත.

89 / 121

සම්පූර්ණ චිත්ත පද්ධතිය

ලෝකූත්තර මග්ග සිත් 8

1. සෝතාපත්ති මග්ගය
2. සකදාගාමී මග්ගය
3. අනාගාමි මග්ගය ⭐
4. අරහත්ත මග්ගය

අනාගාමි මග්ගය – කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන ලෝකූත්තර මග්ගය. මෙයින් පසුව කුමන ලෝකයටත් නැවත වීමේ අවස්ථාව ඇති කරන්නේ රූපාවචර හෝ අරූපාවචර භවයන්ට පමණි.

ද්විතීය ධ්‍යානයේදී විතර්කය අතහැරී ඇත. එබැවින් අනාගාමි මග්ගයේදී චෛතසික 35ක් පමණක් යෙදේ.

සබ්බ චිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

කුසල සාධාරණ 19

අලෝභ අදෝස අමෝහ සද්ධා සති හිරි ඔත්තප්ප කාය පසද්ධි චිත්ත පසද්ධි කාය ලහුතා චිත්ත ලහුතා කාය මුදුතා චිත්ත මුදුතා කාය කම්මඤ්ඤතා චිත්ත කම්මඤ්ඤතා කාය පාගුඤ්ඤතා චිත්ත පාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා පඤ්ඤින්ද්‍රිය ඤාණ

ද්විතීය ධ්‍යාන අංග

විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා අධිමොක්ඛ විරිය ඡන්ද

සටහන: විතර්කය නැතිවීම නිසා ප්‍රථම ධ්‍යානයේ 36 චෛතසිකයන්ගෙන් 35කට අඩුවී ඇත.

ලෝකූත්තර මග්ගංග 8

සම්මා දිට්ඨි සම්මා සංකප්ප සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධි
1. භික්ෂුවෙකුගේ අනාගාමි මග්ගය
සකදාගාමී ඵල සමාපත්තියෙන් නැවත පසුබැසි, දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිමිත්ත මත නිවන අනුභවය කරමින්, කාම වස්තුන් පිළිබඳ ඉතිරි සැලැස්ම නිරීක්ෂණය කරයි. විදර්ශනා අවධානයේදී නාම-රූප පරීක්‍ෂණයෙන් අනාගාමි මග්ග චිත්තය එක් මොහොතකින් පැනනගී කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන්ම නසයි.
2. ගෘහස්ථ භාවනාකරුවාගේ අත්දැකීම
දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිමිත්ත මත අයදුම තබාගෙන, කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන මොහොතක් අත්විඳී. එයින් පසුව කාම වස්තුන් පිළිබඳ ආශාව හෝ විරෝධය නැතිවී ඇත.
3. සමාධි-ප්‍රඥා සමබලය
නිශ්ශබ්ද දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය මත, ගැඹුරු විදර්ශනා අවබෝධයක් මතුවී කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන අවස්ථාව ඇතිවිය.

දේසනා විශේෂ

  • මෙය සෝත භාවිතිය (සංඥාව, වෙදනාව, සඤ්ඤා, සඤ්ඤාකාරා) තුළින් උත්පන්න වන මාර්ග-ඵල කණ්ඩය තුළ තුන්වැනි පියවර (ද්විතීය ධ්‍යානයේ).
  • විතර්කය නොමැති නිසා, පඤ්ච ජ්හාන අංග අතර විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා-උපේක්ෂා යෙදුණු මග්ගය.
  • කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසී – සකදාගාමී මග්ගයේදී තවත් දුර්වල කළ ඒවා මෙහිදී සම්පූර්ණයෙන්ම නසී.
  • පටිසම්භිදාමාග්ගමීව අට්ඨ මග්ගංග එකම ක්ෂණයක එක්වූ විකට්ඨන යි.
  • පච්චය විවරණය: නිබ්බාන අරමුණාවූ විපාක, සතීරිය පච්චය, කාරක සම්බන්ධ, අසංඛාරික මග්ග බව.

දෙවැනි ධ්‍යාන මග්ග-ඵල සමුච්චය

චිත්ත #42: ද්විතීය ධ්‍යාන අනාගාමි මග්ග

චිත්ත #43: ද්විතීය ධ්‍යාන අනාගාමි ඵල

ඉහත දෙකම එකම චෛතසික 35 කට්ටලය භාවිතය. මග්ගයෙන් පසු වහාම ඵල සමාපත්තිය පවතින බව අභිධර්මය පැහැදිලි කරයි.

භාවනාවේ ක්‍රියාමාර්ග

  • මුල් වශයෙන් සීල සංවරය පවත්වා, සීලය මත සතිපට්ඨානය ශක්තිමත් කරන්න.
  • සකදාගාමී මග්ග පසුගිය අත්දැකීම review කර, ඉතිරි වූ කාමරාග-පටිඝ සංඛ්‍යාත නිරීක්ෂණය.
  • නිර්ජන වටපිටාවක විචාරය පමණක් පැවති නිශ්ශබ්ද ද්විතීය ධ්‍යාන නිමිත්ත සවිමත් කරන්න.
  • සම්මාසති හා සම්මාසමාධිය සමග අනිත්‍ය-දුක්ඛ-අනත්ත උපලබ්ධිය පිළිබඳ විද්දහන්න.

පිළිවෙලට සැලකිලිමත් වන්න

  • ධ්‍යානයේදී විතර්කය නැතිවීමෙන් සිත පුළුවන්තම නිශ්ශබ්දයට යයි; එවැනි අවස්ථා නිසි උපදේශකගෙන් සැබෑ ද්විතීය ධ්‍යානය ලෙස තහවුරු කරගන්න.
  • ආවේගික වචන, ව්‍යාජ සමාධි විකාසය, අනවශ්‍ය දෘෂ්ටි සංකල්ප වලින් වළකින්න.
  • ඵල සමාපත්තිය දිගුකාලීනව භාවිතයෙන් පසුව අරහත්ත මග්ගය වෙත වර්ධනය කරන්න.

කෙටි මතක සටහන

අනාගාමී මග්ගයේ විශේෂ පරමාර්ථය: කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසීම. නිශ්චල සමාධිය, පිරිසිදු විදර්ශනා මත තවදුරටත් සතුටුදායක නිවන අරමුණ කලින්ම දිස් කරයි.

සාරාංශයෙන් – ද්විතීය ධ්‍යාන අනාගාමි මග්ග චිත්තය

🏔️

කාමරාග-පටිඝය සම්පූර්ණ නිරෝධය

දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන මග්ගය.

🛡️

කාම භවයට නැවත නොආගමනය

කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නැතිවීම නිසා කාම භවයට නැවත හෝ අවලම්බී නොවයි.

🧘

චෛතසික 35

විතර්කය නැති, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා සහිත ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර මග්ගය.

🚀

අරහත්ත මග්ගයට පියවර

අනාගාමී මග්ගයෙන් පසුව අරහත්ත මග්ගය වෙත දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය ශක්තියේ සෘජු පදනම සකස් කරයි.

ද්විතීය ධ්‍යාන අනාගාමි මග්ග චිත්තය – විතර්කය නැති සමාධිය මත කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන, චෛතසික 35 සමඟ සහිත ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර මග්ගයකි!

සාධු! සාධු! සාධු!

ද්විතීය ධ්‍යාන අනාගාමි මග්ගය සාර්ථකයි • ඉදිරියට ද්විතීය ධ්‍යාන අනාගාමි ඵලයට සූදානම් වෙමු.

ඵල සමාපත්තිය නිතර භාවිතයෙන් නිවන අත්දැකීම ශක්තිමත් කරගෙන, අරහත්ත මග්ගය වෙත සමාධිය හා විදර්ශනා නිරන්තරයෙන් වැඩිකරන්න.

}