මුල් පිටුවට

ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී ඵල චිත්තය

ද්විතීය ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධිය මත, සකදාගාමී මග්ගයෙන් පසු නිවන අත්දැකීම මෘදු හා දිගු උපයෝගීතාවයකින් දිග හැරෙන ඵල චිත්තය

ලෝකූත්තර විපාක සකදාගාමී ඵල (2 වන ධ්‍යානය) ද්විතීය ධ්‍යානය චෛතසික 35 ත්‍රිහේතුක

සකදාගාමී ඵලය කුමක්ද?

මෙය සකදාගාමී මග්ගයෙන් වහාම පසුව උත්පන්න වන ලෝකූත්තර විපාක චිත්තයයි. දෙවැනි ධ්‍යානයේ විතර්ක රහිත සමාධියේදී නිවන අත්දැකීම නිශ්ශබ්ද හා දිගු ප්‍රවෘත්තියකින් පවත්වා ගන්නා මනෝක්ෂණය මෙයයි.

ස්වභාවය: ලෝකූත්තර • විපාක • ත්‍රිහේතුක

උත්පාදනය: සකදාගාමී මග්ග චිත්තය පසුව

ප්‍රධාන කාර්යය: නිවනාව අත්විඳීම, සකදාගාමී අතුරුදන් කළ කේලෙස් නැවත නැගීම වැලැක්වීම

චෛතසික සංඛ්‍යාව: 35 (විතර්කය හෙවත් පයන සිතීම නොමැත)

ප්‍රධාන පද 5 ක්

  • ද්විතීය ධ්‍යානය: විතර්කය නැතිවූ, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා පමණක් පවතින නිරන්තර සමාධිය.
  • සකදාගාමී: සකං ආගමී – එක්වරක් යළි උපදින්නා; කාමරාගය හා පටිඝය දැඩිව දුර්වල කළ අත්දැකීම.
  • ඵල: මග්ගයෙන් පසුව ඇතිවන නිවන අත්දැකීමට සම්බන්ධ විපාක චිත්තය.
  • ත්‍රිහේතුක: අලෝභ, අදෝෂ, අමෝහ තුනම සමග ඇතිවීම.
  • විපාක: මග්ග කර්මයෙහි පල – නිශ්චල නිරුත්තර අත්දැකීම.

සංකේත ඉඟිය: මග්ගය = ජලය සින්දුව; ඵලය = එම සින්දුව මත නිශ්ශබ්දව පවතින දියළ.

උද්භව ස්වභාවය

  • නිවන් අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු අරමුණු කළ විපාකය.
  • ජ්හාන වර්ගය: ද්විතීය ධ්‍යානය (විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා මත පදනම්).
  • කාලය: ක්ෂණික උත්පාදනයක්; මග්ගය පසු වූ තත්පරයකින්.
  • චිත්ත පද්ධතිය: ලෝකූත්තර විපාක 8 මගින් දෙවැනි ධ්‍යානයට අයත් එකක්.

සම්බන්ධතා

  • සකදාගාමී මග්ගයෙහි ක්‍රියාවකගේ පල.
  • කේලෙස් හා සංයෝජන නැවත නැගීම රෝධනීය ලෙස පවතී.
  • අනාගාමී මග්ගයට පියවර ගැනීමට සමාධි-විද්දහන ශක්තිය සපයයි.
  • මග්ග-ඵල සමාපත්තියකින් නිතරට අත්විදින්නට හැකිවීමෙන් භාවනාව ශක්තිමත් වේ.

ඵල සම්බන්ධතා

සකදාගාමී මග්ගය පසුව අනාගාමී මග්ගයට පදනම සංයෝජන 5/10 නසන අවස්ථාව නිබ්බාන අත්දැකීම දිගු කිරීම

මග්ගයේ වුවත, සකදාගාමී ඵලයේදීද විතර්කය අතහැරී ඇත. එබැවින් චෛතසික 35ක් පමණක් යෙදේ.

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

සෝභන සමාන 19

  • සද්ධා, හිරි, ඔත්තප්ප, අලෝභ, අදෝෂ, අමෝහ
  • කාය/චිත්ත පසද්ධි, ලහුතා, මුදුතා, කම්මණ්‍යතා, පාගුඤ්ඤතා, උජුකතා
  • සමාධිය, සති, පඤ්ඤා, කාරුණික විවෙක

ද්විතීය ධ්‍යානයේ ජ්හාන අංග

විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා උපේක්ෂාමජ්ඣත්තතා

ගැඹුරු සටහන: විපාක චිත්තයක් වුවද, ජ්හාන අංගය හා මග්ග-ඵල චෛතසික සංයෝගය එකම ගුණාංග අරගෙන පැවතී.

1. භික්ෂුවෙකුගේ ඵල සමාපත්තිය
සකදාගාමී මග්ගය පසු, විචාර පමණක් සක්‍රිය සමාධිය වීමෙන් මිනිත්තු කිහිපයක් නිවන අනුභවය රඳවා ගැනේ. සිතේ පටිඝය නැවත නැගී නැති, ශාන්ත සුවය තිස්සෙනි.
2. ගෘහස්ථ භාවනාකරුවාගේ පසු-මග්ග අත්දැකීම
දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිමිත්ත මත අයදුම තබාගෙන, හදිසි විරෝධයක් නොමැතිව නිවන පහසුවෙන් සිහි කළ හැකි අවස්ථා වැඩිවේ.
3. සමාධි-ප්‍රඥා සමබලය
අභිබවා පියවර ගැනීමට පෙර, දැනට අඩු වූ කාමරාගය පරීක්ෂා කරමින්, අනාගාමී මග්ගයට හිතකර සමාධිය සවිකරයි.

දේසනා විශේෂ

  • විතර්කය නොමැති නිසා, පඤ්ච ජ්හාන අංග අතර විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා-උපේක්ෂා යෙදුණු විපාකය.
  • සකදාගාමී ඵලය ප්‍රතිසන්ධියට බල නොපාන නමුත් වර්තමාන ජීවිතයේ සංවේගය තුළ කාමරාග-පටිඝ ඥාණය තවදුරටත් ශක්තිමත් කරයි.
  • අභිධර්මය අනුව, මග්ග චිත්තයක් පසු Ñāṇa-dassana-visuddhi පියවර අඛණ්ඩව සිදුවී, ඵල චිත්තය නිවන බව සමාන අවබෝධයකින් පවතිනවා.
  • ඵල සමාපත්තිය නිරන්තර භාවිතයෙන්, අනාගාමී මග්ගයට අත්‍යවශ්‍ය සමාධි පදනම පවත්වා ගනියි.

මග්ග-ඵල සම්බන්ධය

චිත්ත #40: ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී මග්ග

චිත්ත #41: ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී ඵල

මෙය එකම චෛතසික 35 කට්ටලය භාවිත කරන අතර විපාක බව නිසා අපරගේ පරිහානිය නොමැති ය. ඵල සමාපත්තියෙන් නිවන කල්පිතිව අත්විඳිය හැකි ය.

භාවනා ක්‍රියාමාර්ග

  • සකදාගාමී මග්ගයෙන් පසු වහාම ඵල සමාපත්තිය rehearse කර, නිවන අත්දැකීම සුවමන් කිරීම.
  • සමාධි සහ ප්‍රඥා සමානව පවත්වමින්, නිර්ජන ද්විතීය ධ්‍යාන නිමිත්ත එක නිතර සවිමත් කිරීම.
  • කාමරාගයේ ඉතිරි වශීභාවය නැවත ස්ව-විමර්ශනය කර, නිරන්තර මෛත්‍රී භාවනාවන්ගෙන් අඩු කිරීම.
  • අනාගාමී මග්ගයට අවශ්‍ය සත්‍ය විමර්ශනය, දුක්ඛ අනුපස්සනා සහ අනත්ත අනුපස්සනා දිගු කාලීනව වර්ධනය.

සැලකිලිමත් විය යුතු දෑ

  • නිවන අත්දැකීමට සමාන සුවවලින් මැවෙන තෘෂ්ණා නොඉඩදීම.
  • කෙලෙස් පසුගිය මට්ටමට ආපසු නැගී නැති වීමට, සීල සංවරය හා මනසික හෙළිදරව් කිරීම නිතර කළ යුතුය.
  • ඵල සමාපත්තිය අඩු වුවහොත්, මග්ග සමාධි ලක්ෂණ නැවත පදනම් කරගන්න.

කෙටි මතක සටහන

සකදාගාමී ඵලය යනු, කාමරාගය හා පටිඝය අඩුකළ මග්ගයෙන් පසුව නිවන සුවය නිරන්තර සිහිපත් කිරීමේ ක්ෂණික විපාකයයි. මෙය ශක්තිමත් කරගැනීමෙන් අනාගාමී මග්ගයට මූලික ශක්තිය දිගුවේ.

සාරාංශයෙන් – ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී ඵල චිත්තය

☀️

නිවන සුවය දිගුවේ

මග්ගයෙන් පසු දෙවැනි ධ්‍යානයේ නිශ්ශබ්ද සමාධි මත නිවන අත්දැකීම නිරන්තර.

🛡️

කාමරාග-පටිඝය රඳවයි

කේලෙස් සත්‍යයේ ඉතිරි වශීභාවය නැවත නැගී නැති වීමට ඵලය අරක්ෂකයක්.

🧘

චෛතසික 35

විතර්කය නැති, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා සහිත ත්‍රිහේතුක සමුච්චය.

🚀

අනාගාමී මග්ගයට පොඩි පියවර

ඵල සමාපත්තිය තරම මත, වැඩි සමාධි හා විදර්ශනා ශක්තිය ඉදිරියට ගෙනයයි.

ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී ඵල චිත්තය – සකදාගාමී මග්ගයෙන් පසු නිවන සුවය තවදුරටත් රඳවා ගෙන යන, චෛතසික 35 සමඟ ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර විපාකයකි!

}