මුල් පිටුවට

ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී මග්ග චිත්තය

විතර්කය නැති දෙවැනි ධ්යානයේ සමාධිය මත සකදාගාමී මග්ගය වර්ධනය කරමින් කාමරාගය හා පටිඝය තවත් දිරවා දමන මග්ගය

ලෝකූත්තර මග්ග සකදාගාමී මග්ග (2 වන ධ්‍යානය) ද්විතීය ධ්‍යානය චෛතසික 35 ත්‍රිහේතුක

මෙය කුමක්ද?

මෙම චිත්තය යනු සකදාගාමී මග්ග – දෙවැනි ධ්‍යානයේ ලබාගත් අවබෝධය මත කාමරාගය (ලෝභය) හා පටිඝය (දේෂය) තවදුරටත් අඩුකරන ලෝකූත්තර මග්ගයකි. විතර්කය (පයන සිතීම) නිශ්ශබ්දවී, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා සමුච්චය මත නිශ්චල සමාධියකින් එය උත්පාදනය වේ.

කාණ්ඩය: ලෝකූත්තර මග්ග සිත

උත්පාදනය: සකදාගාමී මග්ග අවිභාගය

උත්කර්ෂය: කාම රාගය හා පටිඝය තවදුරටත් ශිථිලි කිරීම

චෛතසික සංඛ්‍යාව: 35 (විතර්කය අහිමි)

ප්‍රධාන පද 5 ක්

  • ද්විතීය ධ්‍යානය: විතර්කය නැතිවූ, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා පමණක් පවතින ධ්‍යානය; සමාධිය තවදුරටත් ගැඹුරුයි.
  • සකදාගාමී: සකං ආගමී – එක්වරක් යළි උපදින්නාවූ අර්ථයෙන්, කාමරාගය සහ පටිඝය තවත් දැඩිව අඩු කරගත් ආත්මභාවය.
  • මග්ග: නිවනට ගෙනයන මාර්ග චිත්තය; අර්ථයෙන් අරහත්ත පතනට පියවර.
  • ත්‍රිහේතුක: අලොභ, අදොෂ, අමෝහ සමග ඇතිවීම; සුග්‍රාහිත දර්ශනයක මූලය.
  • නිබ්බානාරමුණ: අග්‍ර අරමුණ ඉලක්ක කරගත් නිබ්බාන නිර්වාණාව අරමුණු කරගැනීම.

සංකේත ඉඟිය: දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය = නිශ්ශබ්ද ජලය. ඒ මත සකදාගාමී මග්ගය උත්පාදනය වීමෙන් එම ජලයේ මතුපිට තවදුරටත් පැහැදින්වීම.

උද්භව ස්වභාවය

  • විභාගය: ලෝකූත්තර • මග්ග
  • ජහනීය: ක්ෂණික (ekacittakkhaṇika)
  • වර්ගය: ත්‍රිහේතුක, පඤ්චද්වාරාවජ්ජනයෙන් නොඋද්භවය.
  • ජ්හාන වර්ගය: ද්විතීය ධ්‍යානය (විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා, උපේක්ෂා සාරය)

අරමුණ හා කර්ත්ත්‍රධර්මය

  • අරමුණ: නිබ්බාන ධාතු (අසංසෘත්තාරමුණ).
  • කරුණායත්‍රාව: සකදාගාමී ඵලයාට පියවර ලැබීම.
  • අභිසංකාරය: මාර්ග පල්ලංග විසින් කාමරාග-පටිඝය තවත් දුර්වල කිරීම.
  • සංස්කාරය: අරමුණෙහි ශක්තිමත් සති-සමාධි සංයෝගයකි.

ඵල සම්බන්ධතා

සොතාපත්ති මග්ගයට පසුව සකදාගාමී ඵලයට පෙර අනාගාමී මග්ගයට මූලිකය මග්ග-ඵල චක්‍රයේ දෙවැනි පියවර

ද්විතීය ධ්‍යානයේදී විතර්කය ඉවරය. ඒ නිසා චෛතසික සංයුතිය 36 → 35 යි. ඉතිරිවූ වර්ගීකරණය පහත පරිදි:

අනුසය මූලික 19

  • සබ්බචිත්ත සමාන 7
  • සබ්බසදාරණ 6
  • සෝභන සමාන 6 (සද්ධා, හිරි, උත්තප්ප, අලොභ, අදොෂ, ටත්‍රමජ්ඣත්තතා)

කාරක චෛතසික

  • සමුච්චය 16 = 19 + පඤ්ච ජ්හානංග (විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා, උපෙක්‍ඛා)
  • බලශාලී සති, සම්මා වායාම, සම්මා සමාධි චෛතසික

අට මග්ගංග

සම්මාදිට්ඨි සම්මාසංකප්ප සම්මාවාචා සම්මජීව සම්මාකම්මන්ත සම්මාවායාම සම්මාසති සම්මාසමාධි
1. නිශ්ශබ්ද සමාධියේ ඉඳින භික්ෂුවක්
පිරිසිදු සීලාචාරයෙන් හා මාරුවන ඉන්දීයාවෙන් මුදාගනිමින්, ධානීපත්තරයේ සෙමින් ඇති සුවඳත් සමඟ සිත නිශ්චල වේ. වචන සන්සුන්, විතර්කය නොමැති නිසි සමාධියේදී මාර්ග-ඵල ධර්මය සකස් වෙයි.
2. භාවනා කටයුතු වැඩසටහනක සිටින ගෘහස්ථයෙකු
කාමරාගයේ සහ පටිඝයේ ඉතිරි තතු නිරීක්ෂණයෙන් දුර්වල වෙමින් ද්විතීය ධ්‍යාන නිමිත්තක නිවිරුවී සිටී. මනසට වැඩි කරුණාවක්, සීඝ්‍ර සබ්බෙනි සමාධියක්.
3. වෛද්‍යවරයෙකුට අත්විඳි අභිමන්
රෝගීන්ට නොපෙනී සිටින තැන සමාධිය පුහුණු කරමින්, තම තමා නිරීක්ෂණයෙන් කාමරාගයාරම්භණය හඳුනා අඩුකරයි; වෘත්තිය ජීවිතයේ කරුණාව සහිත සම්බන්ධතාවය වැඩි වේ.

දේසනා විශෙෂ

  • මෙය සෝත භාවිතිය (සංඥාව, වෙදනාව, සඤ්ඤා, සඤ්ඤාකාරා) තුළින් උත්පන්න වන මාර්ග-ඵල කණ්ඩය තුළ දෙවැනි පියවර.
  • විචාර (savitakka-vicāra) පවතින අතර, විතර්කය නොමැති නිසා සමාධිය වැඩිහිටිය. එය කාමරාග-පටිඝ සමුල අහෝසි නොකරයි; නමුත් තීව‍්‍ර නිස්සරණ පීඩාකාරී රැලක් ලෙස ආවේග අඩු කරයි.
  • පටිසම්භිදාමාග්ගමීව අට්ඨ මග්ගංග එකම ක්ෂණයක එක්වූ විකට්ඨන යි.
  • පච්චය විවරණය: නිබ්බාන අරමුණාවූ විපාක, සතීරිය පච්චය, කාරක සම්බන්ධ, අසංඛාරික මග්ග බව.

දෙවැනි ධ්‍යාන මග්ග-ඵල සමුච්චය

මග්ගය (චිත්ත #40): ද්විතීය ධ්‍යාන සකදාගාමී මග්ග

ඵලය (චිත්ත #41): ද්විතීය ධ්‍යාන සකදාගාමී ඵල

ඉහත දෙකම එකම චෛතසික 35 කට්ටලය භාවිතය. මග්ගයෙන් පසු වහාම ඵල සමාපත්තිය පවතින බව අභිධර්මය පැහැදිලි කරයි.

භාවනාවේ ක්‍රියාමාර්ග

  • මුල් වශයෙන් සීල සංවරය පවත්වා, සීලය මත සතිපට්ඨානය ශක්තිමත් කරන්න.
  • සෝතාපත්ති මග්ග පසුගිය අත්දැකීම review කර, ඉතිරි වූ කාමරාග-පටිඝ සංඛ්‍යාත නිරීක්ෂණය.
  • නිර්ජන වටපිටාවක විචාරය පමණක් පැවති නිශ්ශබ්ද second jhana nimitta සවිමත් කරන්න.
  • සම්මාසති හා සම්මාසමාධිය සමග අනිත්‍ය-දුක්ඛ-අනත්ත උපලබ්ධිය පිළිබඳ විද්දහන්න.

පිළිවෙලට සැලකිලිමත් වන්න

  • ධ්‍යානයේදී විතර්කය නැතිවීමෙන් සිත පුළුවන්තම නිශ්ශබ්දයට යයි; එවැනි අවස්ථා නිසි උපදේශකගෙන් true second jhana ලෙස තහවුරු කරගෙන තහවුරු කරගන්න.
  • ආවේගික වචන, ව්‍යාජ සමාධි විකාසය, අනවශ්‍ය දෘෂ්ටි සංකල්ප වලින් වළකින්න.
  • ඵල සමාපත්තිය දිගුකාලීනව භාවිතයෙන් පසුව අනාගාමී මග්ගය වෙත වර්ධනය කරන්න.

කෙටි මතක සටහන

සකදාගාමී මග්ගයේ විශේෂ පරමාර්ථය: කේලෙස් දෙකෙහි තවත් අවශේෂ අඩු කිරීම. නිශ්චල සමාධිය, පිරිසිදු විදර්ශනා මත තවදුරටත් සතුටුදායක නිවන අරමුණ කලින්ම දිස් කරයි.

සාරාංශයෙන් – ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී මග්ග චිත්තය

🌊

නිශ්ශබ්ද සමාධිය

විතර්කය නැතිවූ දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය කාමරාග-පටිඝය දිරවා ගැනීමට අවනතයි.

🛡️

සකදාගාමී යැපීම

කේලෙස් දෙක (කාමරාග, පටිඝ) තවත් දැඩිව දිරවයි; දීප්තිමත් සකදාගාමී මග්ගය.

🧘

චෛතසික 35

විතර්කය අහිමි වී, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා සහිත ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර මග්ගය.

🚀

ඉදිරියට මග

අනාගාමී මග්ගය වෙත ද්විතීය ධ්‍යානයේ සමාධිය ශක්තියේ සෘජු පදනම සකස් කරයි.

ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී මග්ග චිත්තය – විතර්කය නැති සමාධිය මත කාමරාගය හා පටිඝය තවත් අඩුකරන, චෛතසික 35 සමඟ සහිත ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර මග්ගයකි!

සාධු! සාධු! සාධු!

ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී මග්ගය සාර්ථකයි • ඉදිරියට ද්විතීය ධ්‍යානයේ සකදාගාමී ඵලයට සූදානම් වෙමු.

ඵල සමාපත්තිය නිතර භාවිතයෙන් නිවන අත්දැකීම ශක්තිමත් කරගෙන, අනාගාමී මග්ගය වෙත සමාධිය හා විදර්ශනා නිරන්තරයෙන් වැඩිකරන්න.

}