මුල් පිටුවට

ද්විතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති මග්ග චිත්තය

ප්‍රථම ධ්‍යනයෙන් ඉහළට ගොස්, විතර්කය නැතිවූ සමාධියක් මත සෝතාපත්ති මග්ගය ප්‍රාප්ත වන ගැඹුරු අවස්ථාව

ලෝකූත්තර මග්ග සෝතාපත්ති මග්ග (2 වන ධ්‍යානය) ද්විතීය ධ්‍යාන චෛතසික 35 ත්‍රිහේතුක

ප්‍රථම ධ්‍යානයෙන් ඉදිරියට සෝතාපත්ති මඟ

  • සෝතාපත්ති මග්ගය දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය මත පදනම් වී ඇති අවස්ථාවකි; විතර්කය නැතිව ගැඹුරු සමාධියක් මත නිවන දුටුවේය.
  • අරමුණ සමානයි: සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බත පරාමාස යන තුන් සංයෝජනන් නසන එකේ.
  • නමුත් මෙහි ප්‍රාධානත්වය – මනස නිශ්ශබ්ද කර, විතර්ක නැති සමාධියකින් ලොවට බලපෑම් අඩු වූ මොහොතක නිවන දකින්නේය.
  • එක් මොහොතකින් පමණක් පැනනගිනුත් ද, සමාධි ගැඹුර නිසා අවබෝධය වැඩි ඉදිමට පත්වේ.

උදාහරණයක්

"ප්‍රථම ධ්‍යාන අරමුණ වටහාගෙන, භාවනාකරුගේ සිත තවත් සන්සුන් විට, විතර්කය ස්වයංක්‍රියව සන්සුන් වී දීප්ත සමාධියක් මතුවිය. එම අවස්ථාවේ නිවනාවද සෝතාපත්ති මග්ගය සමඟ දෙවැනි ධ්‍යානයට අයත් දීප්තිමත් අවබෝධයක් ලෙස පැමිණිණි."

"ද්විතීය ධ්‍යානය"

  • විතර්කය නොමැති, නමුත් විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා සහිත ධ්‍යානය.
  • සමාධි සන්සුන් වීම වැඩිවේ; මනස තුළ කථනය (vitakka) නැතිවී නිරන්තර ප්‍රවාහයක් ඇතිවේ.

"සෝතාපත්ති මග්ග"

  • සංසාර මාර්ගයේ පළමු මග්ග – සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බත පරාමාස නසයි.
  • මෙහිදී සමාධි ඉහළ නිසා, මේ කෙලෙස් විනාශය වැඩි විද්වත් අවබෝධයකින් සිදුවේ.

"මග්ග"

  • මග්ගය = මාර්ගය; නිවනට පාර පෙන්වයි, කුශල චෛතසික 35 සමඟ දිග හැරේ.
  • දෙවැනි ධ්‍යානයේ මග්ගය විතර්කයක් අතහැරී නිසඹර සමාධිය උදෙසා යොමු වේ.

ද්විතීය ධ්‍යානයේ ලෝකූත්තර මග්ගය

8

ලෝකූත්තර මග්ග

සෝතාපත්ති මග්ගයෙන් අරහත් මග්ගය දක්වා ධ්‍යාන 5 වලින් බෙදාගත් සංයුතිය.

35

චෛතසික ගණන

විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා සමඟ – විතර්කය නොමැති නිසා 35කට පසුවෙයි.

89 / 121

සම්පූර්ණ චිත්ත පද්ධතිය

ලෝකූත්තර මග්ග පද්ධතිය ගැඹුරු සමාධි මට්ටම් අනුව පංච ධ්‍යානයට බෙදේ.

ද්විතීය ධ්‍යානයේ විශේෂ ලක්ෂණ

විතර්කය නොමැති විචාර ඉතිරිය ප්‍රීති පිරිහීම සුඛ - ඒකාග්‍රතා වැඩි සමථයක අසීරුභාවය

සමාධිය තවත් මනස සන්සුන් කරයි; නිවන අවබෝධයට නිරතුරුව උපකාරී නව සුවය බිහි වයි.

විතර්කය අතහැර, විචාර මත පදනම් වූ සමාධියයි. ඒ අනුව චෛතසික සංයුතිය 35කට යටත්වේ.

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

කුසල සාධාරණ 19

අලෝභ අදෝස අමෝහ සද්ධා සති හිරි ඔත්තප්ප කාය පසද්ධි චිත්ත පසද්ධි කාය ලහුතා චිත්ත ලහුතා කාය මුදුතා චිත්ත මුදුතා කාය කම්මඤ්ඤතා චිත්ත කම්මඤ්ඤතා කාය පාගුඤ්ඤතා චිත්ත පාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා පඤ්ඤින්ද්‍රිය ඤාණ

ද්විතීය ධ්‍යානයේ අංග

විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා අධිමොක්ඛ විරිය ඡන්ද

විතර්කය නැතිවීම විශේෂ ලක්ෂණයයි; ඒ නිසා චෛතසික සංඛ්‍යාව එකෙන් අඩුවී 35 වෙයි.

අට මග්ගංග ක්‍රියාත්මක වීම

සම්මා දිට්ඨි සම්මා සංකප්ප සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධි

මග්ගය තුළ මග්ගංග ඉතා ඒකාග්‍රව ක්‍රියා කරන අතර, විතර්කය නොමැති නිසා සමාධිය සමුදගේ සුවයක් මෙන් පිරී ඇත.

1. පළමු ධ්‍යානය හොඳින් පවත්වාගෙන විදර්ශනා භාවනාව ඉහළට ගෙන ගියේදී, විතර්ක ඉවත් වීමත් සමඟ දෙවැනි ධ්‍යානයේ ආශ්වාදයෙන් මග්ගය පැන නැගීම.
2. සතිපට්ඨාන භාවිතයෙන් නාම-රූප දර්ශනය තවත් සන්සුන් වූ විට, මනස නිශ්ශබ්දව නිවන අරමුණට යොමුකළ අවස්ථාව.
3. අභිධම්මයෙහි දීපවාන යුග ගැඹුරු අවබෝධයක් මත, සෝතාපත්ති මග්ගය දෙවැනි ධ්‍යානයේ ශක්තියෙන් යුත් නිර්ණායක අවබෝධයක් වීම.
4. විද්‍යාලෝකයෙන් ස්වල්ප තොරව සමාධිය රැස් කරගෙන, සක්කාය දිට්ඨිය ශක්තිමත් විග්‍රහයෙන් බිඳෙන මොහොත.
5. උසස් භාවනා සංස්ථානයක, භාවනා නිලධාරීන්ට දෙවැනි ධ්‍යානයේ සමාධිය ඉගැන්වීමේදී සිදුවන සෝතාපත්ති මග්ග අත්දැකීම.
6. සතියෙන් පිරුණු අනුස්සතියක් දීර්ඝකාලීනව පවත්වාගෙන සිටියදී, කෙලෙස්වල ගැඹුරු අත්දැකීමෙන් සැකය නිසා විචිකිච්ඡාව නසන අවස්ථාව.

ධර්මසංගණී • අභිධම්මත්ථ සංගහ

  • සෝතාපත්ති මග්ගය පෙරවදින ලෝකූත්තර මග්ගවල පළමු සිතයි; ධ්‍යානයට අනුව පංචවර්ගයක් තිබේ.
  • ද්විතීය ධ්‍යානයේදී විතර්කය නොපවතින නිසා, චෛතසික සංඛ්‍යාව 35කට අඩුවේ, ඒකට විචාරය ඉතිරිවී සමාධිය සැපදෙයි.
  • ගැඹුරු සමාධිය නිසා විචිකිච්ඡා හා දිට්ඨි බිඳ දැමීම තවත් බොහෝ විවේචනාත්මක අවබෝධයකින් සිදුවේ.
  • මග්ගයට වහාම පසුව සෝතාපත්ති ඵලය දිස්විය යුතුය; එහිදී කිසිදු විචිකිච්ඡා ඉතිරි නොවේ.

ප්‍රායෝගික සටහන්

  • නිවන් දසුන හරහා සෝතාපත්ති තත්ත්වයට පැමිණීමේ අත්දැකීම ප්‍රථම ධ්‍යානයට වඩා සන්සුන් සමාධියක් මත ද සාර්ථක වේ.
  • මෙය උසස් සමාධියක් ඇති පිරිස්ට පෙන්වයි: සමාධිය සහ විපස්සනා එක්ව ඇති විට, නිවන දසුන ගැඹුරු වේ.
  • පෙර ගැඹුරු මග්ග අත්දැකීම් සොයා හඳුනා ගැනීමට, අනාගතයේ උත්තරීතර මග්ගයන්ට ශක්තිමත් පදනමක් සකස් කරයි.

ප්‍රතිඵල

  • සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බත් පරාමාස සම්පූර්ණයෙන් නසයි.
  • සෝතාපත්ති ඵලයට මඟ සකස් කරමින් නිවන දසුන තවත් විශීෂ්ට ගැඹුරකින් තබයි.
  • සමාධිය ගැඹුරු වීම නිසා, සමාධි සිව් මග්ගයන්ටත් ශක්තිමත් මගවීමක් ලබාදෙයි.

පවත්වා ගැනීම / අවවාද

  • සම්බන්ධිත සමාධිය රැගෙන යාමට දෛනික සතිපට්ඨාන අභ්‍යාසය පවත්වා ගන්න.
  • සෝතාපත්ති ඵල සමාපත්තියෙන් නිවන අත්දැකීම නිතර പുതുക്കා ගන්න.
  • ඉදිරියට සකදාගාමී මග්ගය සඳහා විපස්සනා භාවනාව තවදුරටත් හෙළි කරන්න.

සාරාංශයෙන් – ද්විතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති මග්ග චිත්තය

🌊

නිශ්ශබ්ද සමාධිය

විතර්කය නැතිවූ දෙවැනි ධ්‍යානයේ පැහැදිලි සමාධිය මත නිවන දසුන.

🕊️

සෝතාපත්ති විනාශය

සක්කාය දිට්ඨි, විචිකිච්ඡා, සීලබ්බත පරාමාස සදාකාලිකව නැති කරයි.

🧘

චෛතසික 35

විතර්කය නොමැති නිසා, විචාර-ප්‍රීති-සුඛ-ඒකාග්‍රතා සමඟ 35 චෛතසික සංයුතිය.

🚀

ඉදිරියට මග

සකදාගාමී මග්ගයට ඉක්මන් පදනමක්; සමාධියට වැඩි ශක්තියක් ලබා දෙයි.

ද්විතීය ධ්‍යානයේ සෝතාපත්ති මග්ග චිත්තය – විතර්කය අතහැර සන්සුන් සමාධියකින් නිවන දසුන සත්‍ය කරන, චෛතසික 35 සමඟ ත්‍රිහේතුක ලෝකූත්තර මග්ගයකි!

}