මුල් පිටුවට

ප්‍රථම ධ්‍යාන අනාගාමි මග්ග චිත්තය

ලෝකූත්තර මග්ග සිත් – අනාගාමි මග්ගය: කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන පියවර

ලෝකූත්තර මග්ග අනාගාමි මග්ග (තුන්වැනි මග්ග) ප්‍රථම ධ්‍යාන චෛතසික 36 ත්‍රිහේතුක (අලෝභ • අදෝස • අමෝහ)

කාම රාග පටිඝ සම්පූර්ණ නිරෝධය

  • අනාගාමි මග්ගය: ලෝකූත්තර මග්ග සිතුවල තුන්වැනි පියවර; කාම රාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසී.
  • මෙ ලෝවට නැවත නොආපසු යාම: කාම රාගයත්, පටිඝයත් නැතිවීම නිසා තවත් කාම භවයක ජනනයක් නොවෙයි.
  • එක් මොහොතක් පමණයි: සියලු මග්ග චිත්ත මෙන් මෙයත් එක් වරක් පමණක් පැනනගී.
  • නිවන අරමුණ: පූර්ව මග්ගයන්ගේ නිවන දර්ශනය මත, මෙම මග්ගය නිවන අනුභවය මගින් කාම ආශ්‍රිත කෙලෙස් සම්පූර්ණයෙන් කපා හැරේ.

උදාහරණයක්

"සකදාගාමී භාවනාකරුවෙකු නිවන අනුභවය මත ඵල සමාපත්තියෙන් නැවත පසුබැසි, කාම වස්තුන් පිළිබඳ ඉතිරි සැලැස්ම සටහන් කරයි. විදර්ශනා අවධානයේදී නාම-රූප පරීක්‍ෂණයෙන් අනාගාමි මග්ග චිත්තය එක් මොහොතකින් පැනනගී කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන්ම නසයි."

"අනාගාමි"

  • අ + ආගාමි = නැවත නොආගමනය (කාම ලෝකට).
  • කාම රාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසී → කාම භවයට නැවත හෝ අවලම්බී නොවයි.
  • බ්‍රහ්ම ලෝකට පමණක් පසුව සිදුවන ප්‍රතිසංඛ්‍යානය.

"මග්ග"

  • මග්ග = මාර්ගය; කෙලෙස් නසන සිත.
  • ලෝකූත්තරයි – නිවනට පාර පෙන්වයි.
  • අනාගාමී මග්ගය – අයුෂ්සම්පත්තියෙන් නිවන සත්‍යය දකිමින් කාම රාගය හා පටිඝය නසන සිත.

"ප්‍රථම ධ්‍යාන"

  • විතර්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා – ධ්‍යාන අංග 5.
  • අනාගාමී මග්ගයටත්, බුහුමැලි සමාධියක් ලෙස ශක්තිය ලබාදෙයි.
  • ධ්‍යාන ශක්තිය නිසා ගැඹුරු විදර්ශනා අවබෝධයක් මතු වේ.

ලෝකූත්තර මග්ග සිත්වල තැන

40

ලෝකූත්තර සිත්

මග්ග 8 • ඵල 8. මෙය තුන්වැනි මග්ගය.

36

චෛතසික සංයුතිය

ප්‍රථම ධ්‍යාන සාධාරණ + ලෝකූත්තර මග්ගංග.

89 / 121

සම්පූර්ණ චිත්ත පද්ධතිය

ලෝකූත්තර මග්ග සිත් 8

1. සෝතාපත්ති මග්ගය
2. සකදාගාමී මග්ගය
3. අනාගාමි මග්ගය ⭐
4. අරහත්ත මග්ගය

අනාගාමි මග්ගය – කාමරාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසන ලෝකූත්තර මග්ගය. මෙයින් පසුව කුමන ලෝකයටත් නැවත වීමේ අවස්ථාව ඇති කරන්නේ රූපාවචර හෝ අරූපාවචර භවයන්ට පමණි.

අනාගාමි මග්ගය, පූර්ව මග්ගයන්ට සමාන චෛතසික ව්‍යුහයක් භාවිතා කරයි. නමුත් අරමුණ – කාම ආශාව සම්පූර්ණයෙන් නසන එකම මග්ගය.

සබ්බ චිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

කුසල සාධාරණ 19

අලෝභ අදෝස අමෝහ සද්ධා සති හිරි ඔත්තප්ප කාය පසද්ධි චිත්ත පසද්ධි කාය ලහුතා චිත්ත ලහුතා කාය මුදුතා චිත්ත මුදුතා කාය කම්මඤ්ඤතා චිත්ත කම්මඤ්ඤතා කාය පාගුඤ්ඤතා චිත්ත පාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා පඤ්ඤින්ද්‍රිය ඤාණ

ප්‍රථම ධ්‍යාන අංග

විතර්ක විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා අධිමොක්ඛ විරිය ඡන්ද

ලෝකූත්තර මග්ගංග 8

සම්මා දිට්ඨි සම්මා සංකප්ප සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධි

මග්ගංග 8 ක්, කාම රාගය සහ පටිඝය නසන අනාගාමි මග්ගයේ අංග වේ. ඒවා එක් මොහොතකදී සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක වෙයි.

1. සකදාගාමීවෙකු, කාම රාගය පිළිබඳ ඉතිරි සලසුණු අවධානයක් සැල පිළිබඳ පරීක්ෂණයට භාවිතා කර, නිවන අරමුණේදී අනාගාමි මග්ගයට එළඹීම.
2. නොමිලඳ පටිඝය ක්‍රියාත්මක වන අවස්ථාවක් සොයාගෙන, උදාවන දෙස බලාපොරොත්තුවෙන් අනුව, ඒ සථි සම්පජඤ්ඤයෙන් දකිමින් නසන මග්ගය.
3. කාම සන්දර්භයන්ගෙන් සංසාරික සෞඛ්‍ය අත්දැකීමෙන් හුදකලා සමාධිය තුළ සත්‍යතයන්ට ගැඹුරුව යොමු වී අනාගාමි මග්ගය.
4. නිවන අත්දැකීම නැවත නැවත සිහිකරමින් ඵල සමාපත්තිය පුහුණුකර අනාගාමි මග්ගයට අවශ්‍ය සමාධි ශක්තිය ඉහළට ගෙන යාම.
5. කාම නිෂ්ඵල භාවය සහ කෙලෙස්වල ව්‍යාමුහීමට ඔරොත්තු දැයි, භව නිරොධය අරමුනට දක්වා රූප ශ්‍රෙෂ්ඨ භාවනාවකින් නුසුදුසු විට අනාගාමි මග්ගය.
6. කුසල මිත්‍රසහ සමුගම්‍ය සර්ව ශීල සංයමය පිහිටුවා, අනාගාමි මග්ගයට සුදුසු සංස්කාරී භාවය.

ධර්මසංගණී • අභිධම්මත්ථ සංගහ

  • අනාගාමි මග්ග චිත්තය – කාම රාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසා, කාම ලෝවට නැවත නොපැමිණෙන තීරණය කෙරෙන, ප්‍රථම ධ්‍යානයේ ශක්තියෙන් යුත් ත්‍රිහේතුක සිතකි!
  • ඒකාග්‍රතා අතිශයින් ශක්තිමත් සහ විදර්ශනා ප්‍රඥාව පරිණත වේ.
  • සද්ධාව, සති, පඤ්ඤාව, වායාමය ඉතා කාර්යක්ෂමයෙන් ක්‍රියාත්මක වේ – එබැවින් කෙලෙස් වෙනස් වෙන්නේම නැහැ.
  • ඉතිරි සංයෝජනන්: රූපරාග, අරූපරාග, මාන, උද්ධච්ච, අඤ්ඤාණ ආදී සම්පූර්ණ නාශය අරහත්ත මග්ගය තුළ සිදුවේ.

ප්‍රායෝගික සටහන්

  • අනාගාමි මග්ගය සම්පූර්ණ වූ විට, කාම ලෝකයේ කෝණසියෙන් වෙනස් රාශියක් දැනේ – කාම විෂයන්ට ආකර්ෂණය සම්පූර්ණයෙන් නසයි.
  • සිත්ත වෘත්තිය ඉතා සන්සුන්, මනාප ද්‍රව්‍ය නැතිවීමෙන් පසුත් සතුටින් සිටීම.
  • සමාධි හඳුනාගැනීම්: ප්‍රථම ධ්‍යාන සමාධිය නිසා, මග්ග මොහොතේදී ප්‍රබල පීඩනයක් නොමැතිව නිදිසු සන්සුන් බවක් පැන නගී.
  • ඊළඟ පියවර – අනාගාමි ඵලය (ප්‍රථම ධ්‍යාන අනාගාමි ඵල චිත්තය) එක් මොහොතකින්ම පසුව පැමිණේ.

ප්‍රතිඵල

  • කාම රාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසයි.
  • අනාගාමි සත්ත්වත්වය – කාම ලෝකට නැවත නොපැමිණීම.
  • ඊළඟ පියවර සඳහා (අනාගාමි ඵලය හා අරහත්ත මග්ගයට) ශක්තිමත් මූලිකයක්.

පවත්වා ගැනීම / අවවාද

  • අනාගාමි මග්ග වටිනාකම මත සදාකාලික භාවනාව නිරන්තරයෙන් පවත්වා ගන්න.
  • රූපරාග සහ අරූපරාග කෙලෙස් අනාගාමී ඵලය හා අරහත්ත මග්ගය සඳහා විදර්ශනා තුළ විග්‍රහ කරන්න.
  • නිවන අනුභවය නිරන්තරයෙන් සිහිපත් කර, සින්හල පද්ධතික කාලය බෙදාගැනීමෙන් ඵල සමාපත්තිය පුහුණු කරන්න.

සාරාංශයෙන් – ප්‍රථම ධ්‍යානයේ අනාගාමි මග්ග චිත්තය

🚪

කාම ලෝවට දොර වසයි

කාම රාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසා, කාම භවයට නැවත පැමිණීම නවතයි.

🌌

ලෝකූත්තර පියවර තෙවන

සෝතාපත්ති සහ සකදාගාමී මග්ගයන්ට පසු, නිවන අරමුණ තවම උසස් පිළිවෙලකින් සොයා යෑම.

🧘

ප්‍රථම ධ්‍යානයේ ශක්තිය

විතර්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා යන ධ්‍යාන අංග හරහා කෙලෙස් නැසීම.

🔓

අනාගාමී සත්ත්වත්වය

ඉදිරියට රූප හෝ අරූප බ්‍රහ්ම ලෝවකට යැවෙන, සුවදායක නිවන පොහොර.

ලෝකූත්තර මග්ග චිත්තය – අනාගාමි මග්ගය: කාම රාගය සහ පටිඝය සම්පූර්ණයෙන් නසා, කාම ලෝවට නැවත නොපැමිණෙන තීරණය කෙරෙන, ප්‍රථම ධ්‍යානයේ ශක්තියෙන් යුත් ත්‍රිහේතුක සිතකි!

සාධු! සාධු! සාධු!

ලෝකූත්තර මග්ග සිතුවල තුන්වැනි පියවර සම්පූර්ණයි • අනාගාමි මග්ගය සාක්ෂාත් කර ඇත. ඊළඟට ඒ සහිත අනාගාමී ඵලය වෙත යමු.

විමර්ශනය: අනාගාමි මග්ගයෙන් පසු, කාම රාගය හා පටිඝය නැතිවූ ජීවිතයක සාර්ථක ප්‍රතිපත්තිය පවත්වා ගැනීම අනිවාර්යය. අනාගාමී ඵලයට සුදානම් වන්න.

}