මුල් පිටුවට

ප්‍රථම ධ්‍යාන සකදාගාමී ඵල චිත්තය

ලෝකූත්තර විපාක සිත් – සකදාගාමී ඵලය: රූපරාගය හා පටිඝය දුර්වල කළ මග්ගයට පසු නිවන අනුභවය

ලෝකූත්තර විපාක සකදාගාමී ඵල (දෙවන ඵල) ප්‍රථම ධ්‍යාන චෛතසික 36 ත්‍රිහේතුක (අලෝභ • අදෝස • අමෝහ)

සකදාගාමී මග්ගයෙන් පසු ඇතිවන නිවන අනුභවය

  • ඵල චිත්තය: සකදාගාමී මග්ග චිත්තයට පසු, එක් මොහොතකින්ම නිවන අරමුණ කරගෙන නිවන අනුභව කරන සිත.
  • අරමුණ: මග්ගයෙන් දිරවූ කාමරාගය හා පටිඝය නිවා හරින සුළු ශේෂතාව අවසන් කරමින් නිවන අනුභවය දිගටම පැවැත්වීම.
  • නිති අනුභවය: ඵල සමාපත්තිය ප්‍රායෝගික කිරීමෙන්, මෙම ඵල චිත්තය නැවත නැවත ඇති කර නිවන අනුභවය දිගටම පවත්වා ගනී.
  • සකදාගාමී අත්දැකීම්: කාම වස්තුන් පිළිබඳ උණුසුම බොහෝ විට අඩු වී, කේලබලය බොහෝ තරම් සන්සුන් බව.

උදාහරණයක්

"සකදාගාමී මග්ගය සිදුවූ සෙකත් භාවනාකරුවෙකු විශේෂ ඵල සමාපත්තියට පසුබැසීද්දී, ස්වල්ප මොහොතකින්ම සකදාගාමී ඵල චිත්තය පෙති කොට නිවන අනුභවය සිහිපත් කරයි. එහිදී කාමරාගය සහ පටිඝය පේන වශයෙන්ම දුර්වල බව හඳුනාගත හැකි වේ."

"සකදාගාමී"

  • සකෘද් + ආගාමී = එක් වරක් + ආගමනය.
  • සකදාගාමී සත්වයාගේ ඵලය ලෙස, සංසාරයට තවත් එක් වරක් පමණක් පැමිණීමට හේතු වන අර්ථය.
  • මග්ගයෙන් දිරවූ කාමරාගය හා පටිඝය නිසා, නැවත පැමිණීම පමණක් ඉතිරි වේ.

"ඵල"

  • ඵල = ප්‍රතිඵලය; මග්ගෙන් ලැබෙන නිවන අනුභවය.
  • මග්ග චිත්තය විසින් නැසූ කෙලෙස්වල ප්‍රතිඵලය අනුභව කරන සිත.
  • තවත් වරක් පමණක් ඇතිවීමට සකදාගාමී සත්ත්වත්වයය.

"ප්‍රථම ධ්‍යාන"

  • විතර්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා – සකදාගාමී ඵලයට පදනම් වන ධ්‍යාන ශක්තිය.
  • සමථ සමාධියෙන් උපරිම පසුබැසීමක් තුළින් නිවන අනුභවය තහවුරු කරයි.
  • ඵල සමාපත්තිය විට, ఇదే ධ්‍යාන ශක්තිය නැවත ඉක්මන් ලෙස සක්‍රීය වෙයි.

ලෝකූත්තර විපාක සිත්වල තැන

40

ලෝකූත්තර සිත්

මග්ග 8 • ඵල 8: මෙය දෙවැනි ඵල සිත.

36

චෛතසික සංයුතිය

ප්‍රථම ධ්‍යාන සාධාරණ + ලෝකූත්තර විශේෂ චෛතසික.

89 / 121

සම්පූර්ණ චිත්ත පද්ධතිය

ලෝකූත්තර ඵල සිත් 8

1. සෝතාපත්ති ඵලය
2. සකදාගාමී ඵලය ⭐
3. අනාගාමී ඵලය
4. අරහත්ත ඵලය

සකදාගාමී ඵලය – කාමරාගය හා පටිඝය දුර්වල කිරීමේ ප්‍රතිඵලය. සකදාගාමී මග්ගයෙන් පසු නිරන්තරයෙන් පවත්නා නිවන අත්දැකීම.

ලෝකූත්තර විපාක චිත්තයක් ලෙස, මග්ග චිත්තයට සමාන චෛතසික සංයුතියක් (36) යොදාගෙන නිවන අනුභවය සිදුවේ.

සබ්බ චිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

කුසල සාධාරණ 19

අලෝභ අදෝස අමෝහ සද්ධා සති හිරි ඔත්තප්ප කාය පසද්ධි චිත්ත පසද්ධි කාය ලහුතා චිත්ත ලහුතා කාය මුදුතා චිත්ත මුදුතා කාය කම්මඤ්ඤතා චිත්ත කම්මඤ්ඤතා කාය පාගුඤ්ඤතා චිත්ත පාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා පඤ්ඤින්ද්‍රිය ඤාණ

ප්‍රථම ධ්‍යාන අංග

විතර්ක විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා අධිමොක්ඛ විරිය ඡන්ද

ලෝකූත්තර විශේෂ චෛතසික

මග්ගංග 8 (සම්මා මාර්ගය)

මග්ග චිත්තය මෙන්ම, ඵල චිත්තය තුළද මග්ගංග තුළින් නිවන අනුභවය සිදුවේ. මෙහිදී ඒවා ක්‍රියාත්මක වන්නේ ප්‍රතිඵලය අනුභව කිරීමටයි.

1. සකදාගාමී මග්ගය උත්පාදනය වූ පසු, එක් මොහොතකින්ම සකදාගාමී ඵල චිත්තය පැන නැඟී නිවන අනුභවය කිරීමට.
2. ඵල සමාපත්තියට පසුබැසීමේදීද, පසුගිය මග්ග අත්දැකීම් මත පදනම්ව ලැබෙන නිවන අනුභවය වේ.
3. කාම වස්තුන්ගෙන් වරින් වර ඇද හැරීමෙන් පසු, නිවන අනුභවය මත ගැඹුරු අවධානයක් කෙරෙන විට, ඵල චිත්තය ඔලුවේ දැනෙන සන්සුන් බව.
4. දිරවූ පටිඝ ශේෂයන් ඉතිරි වුවද, කාම විෂයන්ට පේශාචික නැතැයි සිතමින් සන්සුන් වෙමින් ඉදිරියට යාම.
5. බුද්ධානුස්සති හෝ නිවනනුස්සති භාවනාවකදී, පසුගිය මග්ග අත්දැකීම් මත පදනම්ව ලැබෙන නිවන අනුභවය වේ.
6. සංඝ සභාවක අඥානයක් හෙතුවෙන් නැවත නැවත ඵල සමාපත්තියට පසුබැසීම, සකදාගාමීවරයාගේ සන්සුන් භාවය වර්ධනය.

ධර්මසංගණී • අභිධම්මත්ථ සංගහ

  • සකදාගාමී ඵල චිත්තය, ලෝකූත්තර විපාක චිත්ත ද්විතිීය තැන; රූපරාගය හා පටිඝය දිරවීමේ ප්‍රතිඵලය.
  • මග්ග චිත්තය වැනි චෛතසික සංයුතියක් ඇති නමුත්, මෙහිදී ක්‍රියා කෙරෙන්නේ නිවන අනුභවයට.
  • කෙලෙස් නිරෝධය – තවදුරටත් කාමරාගය හා පටිඝය සම්පූර්ණ නාශයට පදනම තබයි; ඉදිරියට අනාගාමී මග්ගය සඳහා මඟ සකසයි.
  • ඵල සමාපත්තිය: සකදාගාමීවරයාට අවශ්‍ය විට දිගටම නිවන අනුභවය සහ පිරිසිදු සමාධිය රැස් කිරීමට අවස්ථාව.

ප්‍රායෝගික විග්‍රහය

  • ඵල චිත්තය නැවත නැවත පැමිණිය හැකි අතර, ඒ සඳහා ඵල සමාපත්තිය ප්‍රායෝගික වශයෙන් භාවිතා කරයි.
  • සෝතාපත්ති ඵලය හෝ අනාගාමී ඵලය පසුබැසීමේදීද, පසුගිය මග්ග අත්දැකීම් මත පදනම්ව ලැබෙන නිවන අනුභවය වේ.
  • ඵල අනුභවය වැඩි වීමත් සමඟ, කාම වස්තුන් පිළිබඳ ආකර්ෂණය තව තව අඩුවෙයි.
  • ඵල චිත්තයෙන් පසු, භාවනාව තවදුරටත් ඉහළට ගෙන යාමෙන් අනාගාමී මග්ගයට එළඹීම පහසු වේ.

ප්‍රතිඵල

  • නිවන අනුභවය වැඩි වීම; සකදාගාමී මග්ගයෙන් දිරවූ කාමරාගය හා පටිඝය තව තව හීන වෙයි.
  • සංසාරයට තවත් එක් වරක් පමණක් නැවත පැමිණීමේ තීරණය පැහැදිලි වීම.
  • සන්සුන්, සීමිත රූපරාග පිළිබඳ සමාධානකාරී අභිලාෂයක්.

පවත්වා ගැනීම / අවවාද

  • ඵල සමාපත්තිය නිරන්තරයෙන් භාවිතා කර නිවන අනුභවය ශක්තිමත් කර ගැනීම.
  • අනාගාමී මග්ගයට සූදානම් වීම සඳහා, තවදුරටත් විදර්ශනා භාවනාව ඉහළට ගෙන යාම.
  • කාම සිත් පැමිණෙන අවස්ථා සටහන් කර, සීමිත ශේෂයන් නිරන්තරයෙන් විශ්ලේෂණය කිරීම.

සාරාංශයෙන් – ප්‍රථම ධ්‍යාන සකදාගාමී ඵල චිත්තය

💎

නිවන අනුභවය

සකදාගාමී මග්ගයෙන් පසු, නිවන අරමුණ කරන ඉතා පිරිසිදු විපාක සිත.

🧽

කෙලෙස් නිරෝධය

කාමරාගය හා පටිඝය දැඩිව දුර්වල වෙයි; සංසාරයට එක් වරක් පමණක් නැවත පැමිණීම.

🧘

ප්‍රථම ධ්‍යාන පදනම

විතර්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා යන අංග හරහා නිරන්තර සමාධිය.

🔄

පුනරාවර්තන ඵලය

මග්ගයෙන් වෙනස්ව, මේ ඵල චිත්තය ඵල සමාපත්තියෙන් නැවත නැවත ඇති කරගත හැකිය.

ලෝකූත්තර විපාක චිත්තය – සකදාගාමී ඵලය: සකදාගාමී මග්ගයෙන් පසු නිවන අනුභවය දිගටම පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වන, ප්‍රථම ධ්‍යානයෙන් ශක්තිමත්, ත්‍රිහේතුක සුපිරිසිදු සිතකි!

සාධු! සාධු! සාධු!

ලෝකූත්තර විපාක සිතුවල දෙවැනිය සම්පූර්ණයි • සකදාගාමී ඵලය සාක්ෂාත් කර ඇත. ඊළඟට අනාගාමී මග්ගය සූදානම් කරගනිමු.

විමර්ශනය: ඵල සමාපත්තිය නිරන්තරයෙන් පුහුණු කළහොත්, නිවන අනුභවය සදාකාලික සම්පන්නයක් වෙයි. සකදාගාමී ඵලය සුරක්ෂිතව පවත්වා ගෙන, තවත් ඉහළට අනාගාමී මග්ගයට යන්න.

}