මුල් පිටුවට

ප්‍රථම ධ්‍යාන සකදාගාමී මග්ග චිත්තය

ලෝකූත්තර මග්ග සිත් – සකදාගාමී මග්ගය: සෝතාපන්න සිතෙන් ඉහළට යන මඟ

ලෝකූත්තර මග්ග සකදාගාමී මග්ග (දෙවන මග්ග) ප්‍රථම ධ්‍යාන චෛතසික 36 ත්‍රිහේතුක (අලෝභ • අදෝස • අමෝහ)

සෝතාපන්නයෙන් සකදාගාමී වෙත පියවර

  • සකදාගාමී මග්ගය: ලෝකූත්තර මග්ග සිතුවල දෙවැනි බව; සෝතාපන්න මග්ගයෙන් පසු උඩට යන මංචු.
  • එක් මොහොතක් පමණයි: මග්ග චිත්තය සෑම අවස්ථාවකම එක වරක් පමණක් පැනනගී.
  • අරමුණ: රූප රාගය සහ පටිඝය (කේලබල) තදින් දිරවා දුර්වල කිරීම.
  • නිවන අරමුණ: පළමුවර සෝතාපත්ති මග්ගයේ දක්න ලද නිවන මත නැවුම් දර්ශනයක් කරමින්, වැඩි හේතුක සමාධියෙන් කෙලෙස් හෙළනු ලබයි.

උදාහරණයක්

"සෝතාපන්න පිරිසෙහි අධිෂ්ඨාන කළ භාවනාකරුවෙකු, ප්‍රථම ධ්‍යාන සමාධිය පැවැත්වගෙන විදර්ශනා ප්‍රායෝගික ක්‍රියාවක් කරයි. සත්‍යතයන්ට ගායනය කරමින් කෙලෙස් ව්‍යාපාරය දකිති. එම අවසාන මොහොතේ, සකදාගාමී මග්ග චිත්තය එක්තා වූයේ රූපරාගය සහ පටිඝය දැඩිව දිරවා දුර්වල කිරීම සඳහාය."

"සකදාගාමී"

  • සකෘද් + ආගාමී = "එක් වරක්" + "ආගමනය" → එක් වරක් පමණක් මෙ ලොවට නැවත පැමිණෙන කීවිය.
  • මෙම මග්ග චිත්තය නිසා, රූපරාගය සහ පටිඝය දැඩිව දසනාතුර වෙයි; එමනිසා තවත් වරක් පමණක් සංසාරෙහි ගමනාගමනය සිදුවේ.

"මග්ග"

  • මග්ග = මාර්ග; කෙලෙස් නසන මඟ.
  • ලෝකූත්තර මග්ග පිහිටයි: සම්මා ධර්ම විපස්සනා සත්ත්වයට නිවන දැක්වීම.
  • තල්මූලික අයුරු: මෙය කෙලෙස් හෙළන උලෙලක්; අදහස් කිරීමට නොව, ක්‍රියාත්මක කරන සච්චිකරණය.

"ප්‍රථම ධ්‍යාන"

  • විතර්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා – ධ්‍යාන අංග 5 හරහා සමාධිය.
  • ලෝකූත්තර මග්ගයට රූපාවචර මට්ටමේ ශක්තියක් ලබාදෙයි.
  • සමථ පදවීමෙන් උපරිම ස්ථානයක් ලබා දෙයි.

ලෝකූත්තර මග්ග සිත් 8 තුළ තැන

40

ලෝකූත්තර සිත්වල ගණන

මග්ග 8 • ඵල 8 (සම්භාර සහ විපාක ඇතුළු).

36

චෛතසික සංයුතිය

ප්‍රථම ධ්‍යාන සාධාරණ + ලෝකූත්තර මග්ගංග.

89 / 121

සම්පූර්ණ චිත්ත පද්ධතිය

ලෝකූත්තර මග්ග සිත් 8

1. සෝතාපත්ති මග්ගය
2. සකදාගාමී මග්ගය ⭐
3. අනාගාමී මග්ගය
4. අරහත්ත මග්ගය

සකදාගාමී මග්ගය නිසා, කාමරාගය සහ පටිඝය දැඩිව දිරවී දුර්වල වේ. ස්වල්ප සංසාර පාරිභෝගික වශයෙන් තව වරක් පමණක් මෙ ලොවට නැවත පැමිණෙන තත්වය නිර්ණය කරයි.

සමඟ සකදාගාමී මග්ගයට, මග්ගංග 8 සහ ප්‍රථම ධ්‍යාන අංග 5 සමඟින් පිරිනැමුණු ලෝකූත්තර චෛතසික ව්‍යුහයක්.

සබ්බ චිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස සෝමනස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

කුසල සාධාරණ 19

අලෝභ අදෝස අමෝහ සද්ධා සති හිරි ඔත්තප්ප කාය පසද්ධි චිත්ත පසද්ධි කාය ලහුතා චිත්ත ලහුතා කාය මුදුතා චිත්ත මුදුතා කාය කම්මඤ්ඤතා චිත්ත කම්මඤ්ඤතා කාය පාගුඤ්ඤතා චිත්ත පාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා පඤ්ඤින්ද්‍රිය ඤාණ

ප්‍රථම ධ්‍යාන අංග

විතර්ක විචාර ප්‍රීති සුඛ ඒකාග්‍රතා අධිමොක්ඛ විරිය ඡන්ද

ලෝකූත්තර මග්ගංග 8

සම්මා දිට්ඨි සම්මා සංකප්ප සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව සම්මා වායාම සම්මා සති සම්මා සමාධි

මෙම මග්ගංගය සියල්ලම සක්‍රීය වන විට, සකදාගාමී මග්ග චිත්තය කාමරාගය සහ පටිඝය දැඩිව දිරවයි. කෙලෙස් මූල සීමාවට ගෙන යයි.

1. සෝතාපන්න භාවනාකරුවෙකු, ප්‍රථම ධ්‍යාන සමාධිය ගැඹුරු කර ගනිමින් පස් යෝගාවචර කලපරම්පරා යෙදි තුළ විදර්ශනා අභ්‍යසය තවදුරටත් ඉහළ දියත් කිරීම.
2. සත්‍යත්‍රය සකස් කර, නාම රූපය වෙන්කිරීමෙන් පසුව උපපාදව ග්‍රහණය කරන විට උදාවන පටිච්ච සමුප්පාද දර්ශනයෙන් රූපරාගය සහ පටිඝය කම්පනය.
3. කාමඤ්චා වස්තු වෙත අළුත් අයුරුින් තබන සම්බන්ධතාවය දුර්වල වීම; රූපවස්තු මත සෙමින් ප්‍රීතිය පහව යාම.
4. පටිඝය නිරොධය: තර්ජනයකට හේතු වූ දරුණු සිද්ධියක් සිහිකරද්දී, කේළම නගින උණුසුම නැතිව සන්සුන් බවක් පැන නගීම.
5. සකදාගාමී මග්ග කාලයේ ඉතුරු වූ කුසල මුල් නිසා, කාය විවරණය හා ශීලය ඉතා දෘඪව පැවැත්වීම, මෙන්ම සමාධි පදවීම වායාමකින් ඉහළට ගනිම.
6. අනුස්සති භාවනාවක් (බුද්ධානුස්සති, ධම්මානුස්සති) ලබාගත් නිවන අරමුණ සිහිපත් කරමින් මාර්ග අවස්ථාවට පසුබැසීම.

ධර්මසංගණී • අභිධම්මත්ථ සංගහ

  • සකදාගාමී මග්ග චිත්තය ලෝකූත්තර මග්ග සිත්තවල දෙවැනි තැන; සෝතාපත්ති මග්ගය හා ඵලය පසුබසී ඇත.
  • ප්‍රථම ධ්‍යාන අංග හරහා සමාධි ශක්තිය ඉතා පිරිහී නොමිලේ. එය විදර්ශනා ප්‍රඥාවට පදනමක් වේ.
  • කැමැත්ත සහ ද්වෙෂය දැඩියෙන් දිරවීම නිසා, සත්ත්වයා සෑම විටම සන්සුන්, සාර්ථක වීමේ දුර්වල තත්වයක් පවත්වයි.
  • කෙලෙස් නසන නියමිත පිළිවෙල: රූපරාගය හා පටිඝය දුර්වල කිරීම → සකදාගාමී දශාවට සුදානම.

මග්ග චිත්තයක ප්‍රායෝගික ලක්ෂණ

  • ඵලයට පූර්වගාමී සිත; ඒ නිසා එක් වරක් පමණක් පැනනගී.
  • ආයුෂය දිගු කලාතුරකින් ද අනුස්සරණය කිරීමෙන් ඵල සමාපත්තියෙන් පාදක වේ.
  • සෝතාපන්න සිතට වඩා සම්මා වායාමයෙන් හා සම්මා සමාධියෙන් ජ්‍යාතික ශක්තිය වැඩියෙන් පවතී.
  • ඉතිරි සංයෝජනන් අවසන් කිරීමට අනාගාමී මග්ගයට යන්න අවශ්‍ය බුද්ධිමය සහ භාවනාමය පදනම මෙයින් සකසයි.

ප්‍රතිඵල

  • කාමරාගය හා පටිඝය දැඩිව දිරවා දුර්වල කිරීම; එමනිසා ඇතිවන්නේ සකදාගාමී සත්ත්වත්වය.
  • සංසාරයට එක් වරක් පමණක් නැවත පැමිණීමක් බවේ විස්වාසය, විදර්ශනා දැඩිවිම.
  • සමහර පෘෂ්ඨ පුරුෂයාගේ බුද්ධි රසයක්, විදර්ශනා භාවනාවට වැඩි කැමැත්ත.

පවත්වා ගැනීම / අවවාද

  • අනාගාමී මග්ගයට යාමට, කාමරාගය හුදෙක් දුර්වල කිරීමෙන් මට්ටම් නැවත ඉහළට ගෙන යායුතුය.
  • සෝතාපන්න වියදීම, ශීල ව්‍යාප්ති, විදර්ශනා නිරන්තර කටයුතු ලෙස පවත්වා ගැනීම.
  • සමාධි පදවීම (ප්‍රථම ධ්‍යාන) නිසි ලෙස ව්‍යාප්ති කර ගනිමින් වැඩි ධ්‍යාන මට්ටම් වෙත යාම.

සාරාංශයෙන් – ප්‍රථම ධ්‍යාන සකදාගාමී මග්ග චිත්තය

🚀

අභිවෘද්ධි මඟ

සෝතාපත්ති මග්ගයෙන් ඉහළට ගෙන යන, දෙවැනි ලෝකූත්තර මග්ගය.

🛡️

කෙලෙස් දිරවීම

කාමරාගය සහ පටිඝය දැඩිව දිරවී දුර්වල වෙනවා; සම්පූර්ණ නාශයට පදනම තබයි.

🧘

ප්‍රථම ධ්‍යාන සමාධිය

විතර්ක, විචාර, ප්‍රීති, සුඛ, ඒකාග්‍රතා යන අංග හරහා ලැබෙන ශක්තිමත් මඟ.

🔁

එක් වරක් පමණක්

මග්ග චිත්තය වශයෙන් එක් වරක් පමණක් පැනනගි – එහි ප්‍රතිඵලය සකදාගාමී ඵලය.

ලෝකූත්තර මග්ග චිත්තය – සකදාගාමී මග්ගය: සෝතාපන්න මට්ටමෙන් ඉහළට කෙලෙස් දිරවමින්, එක් වරක් පමණක් ඉදිරියට කාම සංසාරයට යන තත්ත්වය තීරණය කරන, ප්‍රථම ධ්‍යානයේ ශක්තියෙන් යුත් ත්‍රිහේතුක සිතකි!

සාධු! සාධු! සාධු!

ලෝකූත්තර මග්ග සිතුවල දෙවැනි පියවර සම්පූර්ණයි • සකදාගාමී මග්ගය සාක්ෂාත් කර ඇත. ඊළඟට සකදාගාමී ඵලය වෙත යමු.

විමර්ශනය: මග්ග චිත්තය එක් වරක් පමණක් පැනනගීම නිසා, දීර්ඝ පැවැත්ම ඵල සමාපත්තියෙන් පවත්වා ගන්න. අනාගාමී මග්ගය සඳහා විදර්ශනා ව්‍යායාම නිරන්තර කරගෙන යන්න.

}