මුල් පිටුවට

විඤ්ඤාණඤ්චායතන කුසල් සිත

අරූපාවචර කුසල සිත් 4 න් දෙවැන්න – "අසීමිත විඤ්ඤාණ" මත මනස තබාගන්නා උපේක්ඛාමය සමාධිය

අරූප කුසල 4 න් 2 අරූප ධ්‍යානය #2 චෛතසික 32 ත්‍රිහේතුක (අලෝභ • අදෝස • අමෝහ)

අසීමිත විඤ්ඤාණය

  • පළමු අරූප ධ්‍යානයෙන් (අසීමිත අවකාශ) පසු, දැන් එම අවකාශයට වැසුණු විඤ්ඤාණය අසීමිත ලෙස දිගුවයි.
  • අරමුණ: "අසීමිත විඤ්ඤාණයක් ඇත" යන සරල අර්ථය – සිත ඔබේ දැනීමත්, විඤ්ඤාණත් අග නැති බව ලෙස වේ.
  • වේදනා: උපේක්ෂා පමණක් – සතුට/දුක්ක නොවේ.
  • ඒකාග්‍රතා: මෙම අසීමිත විඤ්ඤාණ මත අඛණ්ඩව රඳා සිටීම.

උදාහරණයක්

"අසීමිත අවකාශය මත මනස රඳවා තිබෙන අතර, දැන් මට එම අවකාශය තුළ පවතින විඤ්ඤාණය අසීමිත බව අත්විදිමි. මගේ දැනීම කෙතරම් පළලට දියවෙයිදැයි මනස දකින්නේය. කිසිදු සතුටක් නැත, අනේකෝසී උදාසීන බව පමණයි."

"විඤ්ඤාණඤ්චායතනය"

  • "විඤ්ඤාණ" = දැනීම; "අනන්ත" = අසීමිත; "ආයතන" = අභ්‍යන්තර කලාප.
  • අවකාශය අසීමිත බව පසුතැවී – දැන් ඒ තුළ ඇති දැනීමත් අසීමිත යැයි සන්නිවේදනය.

"අරූප ධ්‍යානය #2"

  • අරූප මට්ටමට යන ශ්‍රේණියේ දෙවැන්න.
  • අරමුණ අවකාශයෙන් විඤ්ඤාණයට මාරු වී ඇත.

නිවැරදි අරමුණ

  • කසීණ පටල මත "අසීමිත අවකාශය" සඟවූ පසු, එම අවකාශය අසීමිත වුවද, එයත් දැනගන්නා මනස අසීමිත වීම.
  • "මේ දැනීමේ අවකාශයට අවසන් නෑ" යැයි අවබෝධ කර ගෙන, අන් කිසිවක් සලකා බැලීම නොකිරීම.

අරූප සමාධි මාලාවේ තැන

4

අරූප කුසල සිත්

මෙය දෙවැන්න – අසීමිත විඤ්ඤාණය.

32

චෛතසික සංයුතිය

ජ්හානික අංග – උපේක්ෂා + ඒකාග්‍රතා පමණක්.

89 / 121

අභිධම්මයේ සම්පූර්ණ පද්ධතිය

අරූප කුසල සිත් 4 – සංඛ්‍යා පද්ධතිය

1. ආකාසානඤ්චායතන
2. විඤ්ඤාණඤ්චායතන ⭐
3. අකිඤ්චඤ්ඤායතන
4. නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතන

අරූප ධ්‍යානය #2 – දැනීම/විඤ්ඤාණය අසීමිත බව අත්විඳීම. පසු පියවරට (අකිඤ්චඤ්ඤායතන) යාමට මෙය පදනමයි.

තත්ත්වය රූපාවචර පංචම ධ්‍යානයට සමානයි – උපේක්ෂා හා ඒකාග්‍රතා ප්‍රමුඛ, ත්‍රිහේතුක චිත්තය.

සබ්බ චිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස උපේක්ෂා වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකාග්‍රතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

කුසල සාධාරණ 19

අලෝභ අදෝස අමෝහ සද්ධා සති හිරි ඔත්තප්ප කාය පසද්ධි චිත්ත පසද්ධි කාය ලහුතා චිත්ත ලහුතා කාය මුදුතා චිත්ත මුදුතා කාය කම්මඤ්ඤතා චිත්ත කම්මඤ්ඤතා කාය පාගුඤ්ඤතා චිත්ත පාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා පඤ්ඤින්ද්‍රිය ඤාණ

ජ්හානික චෛතසික

උපේක්ෂා ඒකාග්‍රතා අධිමොක්ඛ විරිය ඡන්ද

පීති/සුඛ නැතිකමින් උපේක්ෂාව පමණක් ශක්තිමත් වන අතර එයද අසීමිත විඤ්ඤාණය මත තිබේ.

1. ආකාසානඤ්චායතන සමාපත්තිය දිගු කාලයක් රඳවාගෙන, "මෙම අවකාශය දැනෙන විඤ්ඤාණය අසීමිතයි" යැයි මනසට ගෙනයයි.
2. භාවනාකරු පළමුවෙන් සේරුම රූප සංකල්ප අවසන් කර තිබුණු නිසා මොහුට අවකාශය පෝෂණය වීමෙන් පසු විඤ්ඤාණය ද විශාල වන අත්දැකීම.
3. සමුද්‍රයක් මෙන් දැනෙන අවකාශය තුළ තනි ජල බුබුලක් මෙන් මොහුගේ දැනීම දීර්ඝ වීම – "මේක අග නැති දැනීමක්" යැයි පෙළඹීම්.
4. අරූප සමාධියට නිරන්තර උත්සාහ දැක්වූ භාවනාකරුගේ චිත්තය, සතුට නොපෙනී උපේක්ෂාවෙන් විඤ්ඤාණය පසුබැස බැලීම.
5. උපේක්ෂා භාවනාව වශයෙන්, "සියලු සත්ත්‍වයන්ගේ අවකාශය ද සදාකාලික විඤ්ඤාණයෙන් යුත්" යැයි හුරුකිරීම.
6. සතිපට්ඨාන වඩන කෙනෙකුට, "මාගේ දැනීමක් අකඩේ පිහිටයි" යැයි නැවත නැවත සලකාබැලීමෙන් උපේක්ඛාව ශක්තිමත් කිරීම.

ධර්මසංගණී • අභිධම්මත්ථ සංගහ

  • අරූප ධ්‍යානයේ දෙවැන්න ලෙස විස්තර වේ: ආකාසානඤ්චායතනය පසුකර, විඤ්ඤාණඅනන්තය සලස්වයි.
  • රූප ධ්‍යානයට ආශ්‍රිතව – චතුර්ථ/පංචම ධ්‍යානය පදනම නැතිනම් මෙය නොපත්වේ.
  • වේදනා: උපේක්ෂා – ජවාන ක්‍රියා 7 කට අදාළ වේ.
  • විපාක හා ක්‍රියා චිත්තවලද එකම සංයුතිය: අරූප විපාක/ක්‍රියා සිත්.

සමාධි ප්‍රගතිය

  • අවකාශ මත නිරන්තර ව සිට "දැනීම" මත දෘෂ්ටිය පාලනය.
  • උපේක්ෂා – ඒකාග්‍රතා තවදුරටත් පිරිසිදු වෙයි; සතුට/සුවනම් නැත.
  • ඊළඟ පියවර: අකිඤ්චඤ්ඤායතනය (කිසිවක් නැති යන සංකල්පය) වෙත සූදානම.

ප්‍රතිඵල

  • අසීමිත විඤ්ඤාණ බ්‍රහ්ම ලෝකයට උපදිය හැකි ශක්තිමත් කුසල කර්මයක්.
  • දැනීමේ සීමාවක් නැති බව දැනීම නිසා ව්‍යාපාරික ඇලීම් අඩුවේ.
  • විදර්ශනා භාවනාවට උපරිම උපේක්ෂා පදනම සකසයි.

පවත්වා ගැනීම / අවදානම්

  • "මෙම අසීමිත විඤ්ඤාණයම නිරපේක්ෂ සත්‍යයක්" යැයි ක්‍රමවිරහිත දෘෂ්ටියෙන් වැළකීම.
  • උපේක්ෂාවට ඇලී නොවී, එයද අනිච්ච/දුක්ඛ/අනාත්ම ලෙස විමර්ශනය.
  • ඊළඟ පියවරට (අකිඤ්ඤායතන) යන්නේ සීමා රහිත ප්‍රතිරුපක දැක්මක් පසුගිය පිරිසිදු සමාධිය තුළ පමණි.

සාරාංශයෙන් – විඤ්ඤාණඤ්චායතන කුසල් සිත

♾️

අසීමිත විඤ්ඤාණය

දැනීමේ සීමා නැති බව මනසට ගෙන ඒම, අවකාශය පසුබැස විඤ්ඤාණයට යොමු වීම.

🕊️

උපේක්ෂා පමණක්

සතුට/සුව නැතිව උපේක්ෂාව දරා මනස නිරාශ්‍රිතව පවතී.

🎯

ඒකාග්‍රතාව

අසීමිත විඤ්ඤාණය මත මනස අඛණ්ඩව රඳා සිටීම.

🚀

අරූප ප්‍රගතිය

අකිඤ්චඤ්ඤායතන හා නේවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනට පෙර අවශ්‍ය මධ්‍ය මට්ටම.

අරූප ධ්‍යානය #2 – විඤ්ඤාණ ආනන්තායතන සමාපත්තිය: උපේක්ෂා + ඒකාග්‍රතා සමඟ අසීමිත විඤ්ඤාණය මත රඳා සිටින ත්‍රිහේතුක කුසල් චිත්තයකි!

සාධු! සාධු! සාධු!

අරූපාවචර කුසල 2/4 සම්පූර්ණයි • ඊළඟට අකිඤ්චඤ්ඤායතන කුසල් සිත සකස් කරමු.

මතක තබා ගන්න: අසීමිත විඤ්ඤාණය පවා අනිච්ච – එයද විමර්ශනයෙන් විදර්ශනා මග දිග හැරවිය යුතුයි.

}