මුල් පිටුවට

උපේක්ෂා සහගත ඤාණ විප්‍රයුක්ත සසංස්කාරික සිත

මහා කුසල සිත් 8න් අටවැන්න • උපේක්ෂා + ඤාණ නැති • අනුන්ගේ පෙළඹවීමෙන් ඇති වූ

කාමාවචර කුසල 8න් 8 චෛතසික 35 ද්විහේතුක (අලෝභ + අදෝස) ඤාණ විප්‍රයුක්ත සසංස්කාරික

සරල වචන 3කින්

  • උපේක්ෂා: මැදිහත්, ව්‍යාකූල නොවන මනසක්.
  • ඤාණ විප්‍රයුක්ත: පඤ්ඤා නොමැති; අමෝහ, පඤ්ඤින්ද්‍රිය, ඤාණ නොමැති.
  • සසංස්කාරික: අනුන්ගේ උපදෙස් හෝ උපකාරයෙන් (ගුරු, මිත්‍ර) ඇතිවූ.

පිළිගැනීමේ උදාහරණය

"ගුරුතුමා කියලා දුන්නා – සමාධි නං තනියම නිදාගත්තොත් හොඳයි. මම ඒ උපදෙස් මත මැදිහත් මනසකින් පින් වැඩ කරනවා. ගැඹුරු ඤාණයක් නොඑනවත් මට එය හදාගෙන පවතිනවා" → උපේක්ෂා + ඤාණ නැති + සසංස්කාරික.

"උපේක්ෂා"

  • සමානාත්මතාවය – ලොකියාහරණයක් නොමැතිව සමාන මනස.
  • භාවනාවෙන් පවත්නා උපාය – ප්‍රමිතියෙන් නිර්විතක් පසුබැසීම.
  • සතුට හෝ දුඃඛය නොපෙනෙන මෘදු අවස්ථාව.

"ඤාණ විප්‍රයුක්ත"

  • පඤ්ඤා නොමැති නිසා – අමෝහ, පඤ්ඤින්ද්‍රිය, ඤාණ අඩත.
  • ද්විහේතුක – අලෝභ + අදෝස ම කීර්තිය.
  • අන්‍යෝන්‍ය වැටුප් දැනුමක් නොමැති (අවබෝධය shallow).

"සසංස්කාරික"

  • උපදේශ/වග්ගලයෙන් හදාගන්නා ලද – උබදානී.
  • විතක්ක චෛතසිකය එකතු වෙයි (අනුන් පෙන්වා දී යොමු කිරීම නිසා).
  • ගුරුන්, මිතුරන්, ග්‍රන්ථ හෝ ආගමික උපදෙස් වල බලපෑම.

මහා කුසල ඉරිසියාව තුළ අන්තිම සිත

8

මහා කුසල සිත්

අනුක්‍රමයේ අටවැන්න

35

චෛතසික සංයුතිය

ඤාණ අඩුව + විතක්ක සහිත

89/121

සම්පූර්ණ චිත්ත සංඛ්‍යාගාරයෙහි ස්ථානය

මහා කුසල 8 – සංඛ්‍යා පද්ධතිය

1. සෝමනස්ස ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත අසං
2. සෝමනස්ස ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත සසං
3. සෝමනස්ස ඤාණ විප්‍රයුක්ත අසං
4. සෝමනස්ස ඤාණ විප්‍රයුක්ත සසං
5. උපේක්ෂා ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත අසං
6. උපේක්ෂා ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත සසං
7. උපේක්ෂා ඤාණ විප්‍රයුක්ත අසං
8. උපේක්ෂා ඤාණ විප්‍රයුක්ත සසං ⭐

ඤාණ ත්‍රිත්වය නොමැති නිසා 3ක් අඩු – නමුත් සසංස්කාරික නිසා විතක්ක පවතිනවා → 35

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

කුසල සාධාරණ 16

අලෝභ අදෝස සද්ධා සති හිරි ඔත්තප්ප කාය පසද්ධි චිත්ත පසද්ධි කාය ලහුතා චිත්ත ලහුතා කාය මුදුතා චිත්ත මුදුතා කාය කම්මඤ්ඤතා චිත්ත කම්මඤ්ඤතා කාය පාගුඤ්ඤතා චිත්ත පාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා

ප්‍රකීර්ණක + විශේෂ (විතක්ක⚡)

විතක්ක ⭐ විචාර අධිමොක්ඛ විරිය පීති ඡන්ද
සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව කරුණා/මුදිතා

විතක්ක (සසංස්කාරික නිසා) එකතු වූ නිසා 34 + 1 = 35. නමුත් අමෝහ, පඤ්ඤින්ද්‍රිය, ඤාණ නොමැතිවම පවතී.

1. භාවනා ගුරුවරයාගේ උපදෙස් අනුව පිරිසිදු මැදිහත් භාවයක් ඇති කරද්දී – ඤාණය නොපැමිණෙයි, නමුත් කුසල වෙයි.
2. දන් දීමක් භාවිතා කරනකොට, ගුරුතුමාගේ "උපේක්ෂාවෙන් කරන්න" යන උපදෙස් අනුගමනය කිරීම.
3. සමාජ සේවාවක් මාර්ග උපදෙස් යටතේ ක්‍රියාත්මක කරන අතර, අන් අයගේ නිර්දේශයකට අනුව.
4. විදර්ශනා අනුශාසනයට අනුව වැඩි අවබෝධයකින් තොරව පසුබැසීම.
5. බණ අහන මගපෙන්වීමකින් පසුව – "සතුටට හෝ දුකට යන්න එපා" කියා පෙළඹවීම.
6. ආගමික මූලධර්ම ගුරුවරයා කියා දුන් ව්‍යවස්ථාමය වැඩපිළිවෙලක් අනුව සමාජය සේවය කිරීම.
7. පවුලේ වැඩසටහනක් – උදාර ක්‍රියාවක් – ගුරු මගපෙන්වීමෙන් පසු කෙරෙන උපකාර.
8. කල්‍යාණ මිත්‍රයක් "මැදිහත් වෙමු" කියා උපදේශ කිරීමෙන් පසු ගැඹුරු අවබෝධයක් නොමැතිව කුසල දේකින්.
9. සදාචාර උපාය සැලසුම් – උපදෙස් හිඟ නොව, සංවිධානයක නායකත්වය යටතේ.
10. දීප්තිමත් බණ දේශනා ඇසුවත් – අන් අයගේ මඟපෙන්වීම යටතේ මැදිහත් සේවය කිරීම.

සාරාංශයෙන් – උපායශීලී උපේක්ෂා කුසලතාව

😐

උපේක්ෂා සහගත

සමාන, ව්‍යාකූල නොවන මනසක්.

❌✨

ඤාණ විප්‍රයුක්ත

පඤ්ඤා නොමැති; ද්විහේතුක.

👥

සසංස්කාරික

අනුන්ගේ උපදෙස් මත යොමු වීම.

35

චෛතසික සංයුතිය

ඤාණ නොමැති හෙයින් 34, + විතක්ක ➜ 35.

අනුන්ගේ මඟපෙන්වීම මගින් උපන් උපුටුවාගත් මැදිහත් මහා කුසල සිතක්!

}