මුල් පිටුවට ආපසු

උපේක්ෂා සහගත ඤාණ විප්‍රයුක්ත අසංස්කාරික සිත

මහා කුසල සිත් 8න් හතවැන්න • උපේක්ෂා + ඤාණ නැති • ස්වභාවිකව ඇතිවූ

කාමාවචර කුසල 8න් 7 චෛතසික 34 ද්විහේතුක (අලෝභ + අදෝස) ඤාණ විප්‍රයුක්ත අසංස්කාරික

සෘජු වශයෙන්

  • උපේක්ෂා: මනසෙහි සතුටු හෝ දුක නැති මැදිහත්භාවයක්.
  • ඤාණ විප්‍රයුක්ත: ඤාණය, පඤ්ඤා, අමෝහ නොමැති – ද්විහේතුක.
  • අසංස්කාරික: අත්‍යවශ්‍යයෙන් ස්වයං ස්පූර්තියෙන් – අයෙකු පෙළඹුවේ නැහැ.

උදාහරණයක්

"මම දන් දීලා හෝ පින්කමක් කරලා, හැම දේම මැදිහත් හිතකින් කළා. පව් හොඳ මග ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් හිමිවුණේ නැහැ, ඒත් හිතට කුසල උත්සාහයක් ඇති වුණා." → උපේක්ෂා + ඤාණ නැති + ස්වභාවික = මහා කුසලයි.

"උපේක්ෂා"

  • සතුට හෝ දුක නොමැති, සමාන මනෝභාවයක්.
  • උපේක්ෂා භාවනාවෙන් ඇතිවන මැදිහත්වීම.
  • කාර්යයන් සාමාන්‍යව සිදු කරන අතර, ව්‍යාකූල නොවන චිත්තයක්.

"ඤාණ විප්‍රයුක්ත"

  • ඤාණය (පඤ්ඤා) යෙදී නැති – අමෝහ, පඤ්ඤින්ද්‍රිය, ඤාණ චෛතසික 3ක් නොමැති.
  • හේතු 2ක් (අලෝභ, අදෝස) පමණයි – ද්විහේතුක.
  • නිවැරදි දහම ගැන ගැඹුරු අවබෝධය නොමැති.

"අසංස්කාරික"

  • අනුන්ගේ උපදෙස් නැතිව ස්වයංව ඇතිවී.
  • පෙර පිරිමැසුම හෝ පවතින උපක්‍රමයක් නිසා ස්වභාවිකව පැනනගි.
  • විතක්ක චෛතසිකය නොමැති (අතුරුපත් සංකේතයක්).

මහා කුසල සිත් 8 තිබෙන සංවිධානයේ තැන

8

මහා කුසල සිත්

අංක 7 – උපේක්ෂා, ඤාණ විප්‍රයුක්ත, අසංස්කාරික

34

චෛතසික සංයුතිය

ඤාණය හා විතක්ක නොමැති නිසා 34

89/121

සම්පූර්ණ චිත්ත වර්ගීකරණයේ තැන

මහා කුසල 8 – සංඛ්‍යා පද්ධතිය

1. සෝමනස්ස ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත අසං
2. සෝමනස්ස ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත සසං
3. සෝමනස්ස ඤාණ විප්‍රයුක්ත අසං
4. සෝමනස්ස ඤාණ විප්‍රයුක්ත සසං
5. උපේක්ෂා ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත අසං
6. උපේක්ෂා ඤාණ සම්ප්‍රයුක්ත සසං
7. උපේක්ෂා ඤාණ විප්‍රයුක්ත අසං ⭐
8. උපේක්ෂා ඤාණ විප්‍රයුක්ත සසං

ඤාණ නැති + විතක්ක නැති නිසා → 34 චෛතසික!

සබ්බචිත්ත සාධාරණ 7

ඵස්ස වේදනා සඤ්ඤා චේතනා ඒකග්ගතා ජීවිතින්ද්‍රිය මනසිකාර

කුසල සාධාරණ 16

අලෝභ අදෝස සද්ධා සති හිරි ඔත්තප්ප කාය පසද්ධි චිත්ත පසද්ධි කාය ලහුතා චිත්ත ලහුතා කාය මුදුතා චිත්ත මුදුතා කාය කම්මඤ්ඤතා චිත්ත කම්මඤ්ඤතා කාය පාගුඤ්ඤතා චිත්ත පාගුඤ්ඤතා කායුජුකතා චිත්තුජුකතා

ප්‍රකීර්ණක 5 (විතක්ක නැති!)

විතක්ක ❌ විචාර අධිමොක්ඛ විරිය පීති ඡන්ද
කරුණා/මුදිතා සම්මා වාචා සම්මා කම්මන්ත සම්මා ආජීව

ඤාණය නැති නිසා අමෝහ, පඤ්ඤින්ද්‍රිය, ඤාණ නොමැති. අසංස්කාරික නිසා විතක්ක නැති. ඒ නිසා සම්පූර්ණ සංයුතිය 34ක්.

1. උපන් හිතක් – කවුරුත් නොකියවාම දැනටමත් පින්කමක් කිරීමට තැත් කිරීම (මැදිහත්, ඤාණ නැති).
2. දවසෙ වැඩ කරද්දී ස්වයංවම නරක සිතක් නැතිව ජීවත් වීම – නමුත් ධර්මය ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් නැති.
3. යමෙක්ට උදව් කළා – හිතට සතුටක් නැතිව මැදිහත් තමන්ගේ කර්තව්‍යය කළා.
4. දන් දීලා හෝ බණ අහලා – ඉගැන්වීමට කොයි කෙනෙක්වත් නොතිබුණත් තමාටම හිතුණා.
5. සදාචාරය රකිනකොට – නිවැරදි මඟ ගැන සිතා සතුටක් නැතිව ධර්මය අනුගමනය කිරීම.
6. විපස්සනා හෝ ධර්ම ව්‍යාපෘතියක් නොව, උපන් හිතකින් පවත්වන උපකාරී ක්‍රියා.
7. දොරටු බලා ගැනීම – "මට මෙය කරන්න ඕන" කියලා මැදිහත් බවෙන් කරන්නේ මුල් පරමිතාවෙන්.
8. ආගමික නිතිකර්මයක් ස්වෙන් අනුගමනය කළත්, ඤාණය නැති නිසා ගැඹුරු අවබෝධයක් නොකැමති.
9. ව්‍යාපෘතියකට හිතේ උනන්දුවෙන් නියුතු වීම – සතුට හෝ දුක නැතිව මහන්සි වෙන ලක්ෂණය.
10. අධිකාරි කෙනෙකුට හිතුණා – සමාජයට හොඳ කරන්න, නමුත් ධර්මය ගැන දැනුමක් නොමැතිව.

සාරාංශයෙන් – මනසේ මැදිහත්වීමේ කුසලතාව

😐

උපේක්ෂා සහගත

සතුට හෝ දුක්ඛය නැති මැදිහත් මනස.

❌✨

ඤාණ විප්‍රයුක්ත

ඤාණය නැති නිසා ද්විහේතුක.

🌱

අසංස්කාරික

අනුන් පෙළඹවීමක් නොමැති ස්වයං පාරිභෝගික ගුණය.

34

චෛතසික සංයුතිය

අමෝහ + පඤ්ඤා + විතක්ක නොමැති නිසා 34.

උපේක්ෂා + ඤාණ නැත + අසංස්කාරික = ත්‍රිවිධ හේතු 2ක් (අලෝභ, අදෝස) පමණක් සහිත මහා කුසල සිත!

සාධු! සාධු! සාධු!

මහා කුසල 7/8 සම්පූර්ණයි • තව එකක් – උපේක්ෂා ඤාණ විප්‍රයුක්ත සසංස්කාරික!

ඊළඟ පියවර: සසංස්කාරික වර්ගයේ (උපේක්ෂා + ඤාණ නැති + අනුන් පෙළඹවූ) සිතක් සකස් කරමු. මට දැනුම් දෙන්න!

}