රහතන් වහන්සේලාගේ සිනහව ඇති කරන චිත්තය • අහේතුක ක්රියා
සිනහව ඇති කරන සිතක්
👑 රහතුන්ට පමණක් ඇති සිතක්
✨ පිරිසිදු සිනහවක්
💎 අකුසල රහිත සිතක්
සරල උදාහරණ:
රහතන් වහන්සේ භික්ෂුවක් දහම් අවබෝධ කර ගත් විට සතුටින් සිනහ වේ. දායකයෙකු දානයක් කරන විට ප්රීතියෙන් සිනහ වේ. මෙම සිනහව කිසිදු ලෝභ, ද්වේෂ, මෝහයකින් තොර පිරිසිදු සිනහවකි. මෙය හසිතුප්පාද චිත්තයයි.
සිනහව
රහතන් වහන්සේලාගේ පිරිසිදු සිනහව
ඇතිවීම / පැන නැගීම
චිත්තයේ උත්පත්තිය
සිනහව ඇති කරන චිත්තය - රහතන් වහන්සේලාගේ පිරිසිදු සිනහව
🔹 සාමාන්ය පුද්ගලයන්ගේ සිනහව කුසල හෝ අකුසල චිත්තයකින් පැන නගී
🔹 රහතන් වහන්සේලාගේ සිනහව හසිතුප්පාද චිත්තයකින් පැන නගී
🔹 මෙය කිසිදු අකුසල මූලයකින් තොර පිරිසිදු සිනහවකි
✓ අහේතුක
අලෝභ, අද්වේෂ, අමෝහ හේතු නැත
✓ උපේක්ඛා සහගත
උදාසීන වේදනාව
✓ ඤාණ විප්රයුක්ත
ඤාණය නොමැති
✓ අසංඛාරික
ස්වභාවිකව පැන නගින
සබ්බචිත්ත සාධාරණ චෛතසික 7:
ඵස්ස, වේදනා, සඤ්ඤා, චේතනා, ඒකග්ගතා, ජීවිතින්ද්රිය, මනසිකාර
පකිණ්ණක චෛතසික 4:
විතක්ක, විචාර, අධිමොක්ඛ, විරිය
😊 පිරිසිදු සිනහවක්
කිසිදු ලෝභ, ද්වේෂ, මෝහයකින් තොර
💝 අනුකම්පාවෙන් යුක්ත
සත්ත්වයන් කෙරෙහි මෛත්රී කරුණාවෙන් සිනහ වේ
🌟 උපහාසයක් නොවේ
කිසිවෙකු පහත් කිරීමක් නැත
✨ ස්වභාවික සිනහවක්
කෘතිමව නොවේ, සරල හා පිරිසිදු
සාමාන්ය පුද්ගලයා
• සිනහව කුසල හෝ අකුසල චිත්තයකින්
• සමහර විට උපහාසයෙන්
• සමහර විට ලෝභයෙන්
• හසිතුප්පාද චිත්තය නැත
රහතන් වහන්සේ
• සිනහව හසිතුප්පාද චිත්තයකින්
• කිසිදු උපහාසයක් නැත
• කිසිදු අකුසලයක් නැත
• පිරිසිදු සිනහවක්
📖 ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීම
භික්ෂුවක් දහම් තේරුම් ගත් විට සතුටින් සිනහ වේ
🙏 දානය කිරීම
දායකයෙකු දානයක් කරන විට ප්රීතියෙන් සිනහ වේ
🌸 ධර්ම දේශනාව
ධර්මය දේශනා කරන විට අනුකම්පාවෙන් සිනහ වේ
💫 කුසල් ක්රියා
සත්ත්වයන්ගේ කුසල් ක්රියා දැක සතුටු වේ
1. පඤ්චද්වාරාවජ්ජන (111) - පස් ඉන්ද්රියයන්ට අරමුණ හසු කරන සිත
2. මනොද්වාරාවජ්ජන (112) - මනසට අරමුණ හසු කරන සිත
3. හසිතුප්පාද (113) - සිනහව ඇති කරන සිත ← මෙය
🔹 රහතන් වහන්සේට පමණක් පවතින චිත්තයකි
🔹 කර්ම විපාක නොදෙන ක්රියා චිත්තයකි
🔹 අහේතුක නමුත් පිරිසිදු චිත්තයකි
🔹 සිනහව ඇති කරන එකම චිත්තයකි
හසිතුප්පාද යනු රහතන් වහන්සේලාගේ සිනහව ඇති කරන අහේතුක ක්රියා චිත්තයයි. මෙය පිරිසිදු, අනුකම්පාවෙන් යුක්ත, උපහාසයකින් තොර සිනහවක් ඇති කරයි. සාමාන්ය පුද්ගලයන්ට මෙම චිත්තය නැති අතර ඔවුන්ගේ සිනහව කුසල හෝ අකුසල චිත්තයකින් පැන නගී. රහතන් වහන්සේ ධර්මය අවබෝධ කර ගැනීම, දානය, කුසල් ක්රියා ආදිය දැක සතුටින්, ප්රීතියෙන්, අනුකම්පාවෙන් සිනහ වන විට මෙම චිත්තය පැන නගී.