මනෝද්වාරය වෙත ආරම්මණය හරවා යොමු කරන සිත • ක්රියා චිත්ත
🚪 මනසේ දොරටුව විවෘත කරන සිත
🎯 ආරම්මණය මනසට හසු කරන සිත
🔗 සම්බන්ධක චිත්තයක්
සරල උදාහරණ:
ඔබ පොතක් කියවමින් සිටියදී හදිසියේ ඔබේ මවගේ හඬ මතක් වෙනවා. එම මතකය මනසට ගෙන එන්නේ මනොද්වාරාවජ්ජන චිත්තයයි. එය මනසේ දොරටුව විවෘත කර ආරම්මණය ඇතුළට ගෙන එනවා.
මනස
මනෝද්වාරය - මනසේ දොර
දොර / ද්වාරය
ආරම්මණ ඇතුළු වන මාර්ගය
හරවා යොමු කිරීම
ආරම්මණය වෙත අවධානය යොමු කිරීම
මනෝද්වාරය වෙත ආරම්මණය හරවා යොමු කරන සිත
✓ අහේතුක
අලෝභ, අද්වේෂ, අමෝහ හේතු නැත
✓ උපේක්ඛා සහගත
උදාසීන වේදනාව
✓ ඤාණ විප්රයුක්ත
ඤාණය නොමැති
✓ අසංඛාරික
ස්වභාවිකව පැන නගින
සබ්බචිත්ත සාධාරණ චෛතසික 7:
ඵස්ස, වේදනා, සඤ්ඤා, චේතනා, ඒකග්ගතා, ජීවිතින්ද්රිය, මනසිකාර
පකිණ්ණක චෛතසික 4:
විතක්ක, විචාර, අධිමොක්ඛ, විරිය
🔗 සම්බන්ධක චිත්තය
පඤ්චද්වාර අත්දැකීම් මනෝද්වාරයට සම්බන්ධ කරයි
🚪 දොරටු චිත්තය
කුසල/අකුසල ජවන චිත්ත පැන නැගීමට මග සලසයි
🎯 ආරම්මණ හඳුනාගැනීම
ආරම්මණය මනසට ඉදිරිපත් කර හඳුනා ගැනීමේ ක්රියාවලිය ආරම්භ කරයි
පඤ්චද්වාරාවජ්ජන
• පස් ඉන්ද්රියයන්ට අරමුණ හසු කරයි
• පඤ්චද්වාර වීථියේ ආරම්භයේ
• බාහිර ආරම්මණ සඳහා
මනොද්වාරාවජ්ජන
• මනසට අරමුණ හසු කරයි
• මනෝද්වාර වීථියේ ආරම්භයේ
• අභ්යන්තර ආරම්මණ සඳහා
මනොද්වාරාවජ්ජන යනු මනෝද්වාරය වෙත ආරම්මණය හරවා යොමු කරන අහේතුක ක්රියා චිත්තයයි. මෙය චිත්ත වීථියේ සම්බන්ධක චිත්තයක් ලෙස ක්රියා කරමින් පඤ්චද්වාර අත්දැකීම් මනෝද්වාරයට සම්බන්ධ කරයි. මනෝද්වාර වීථියේදී මෙය දොරටු චිත්තය ලෙස ක්රියා කරමින් කුසල හෝ අකුසල ජවන චිත්ත පැන නැගීමට මග සලසයි.